Thọ Khang Bảo Giám

壽康寶鑒

Phần 3

Ấn Quang đại sư tăng đính

Chuyển ngữ: Bửu Quang Tự đệ tử Như Ḥa

(theo bản in của Giai Phương Ấn Loát Hữu Hạn Công Ty, năm 1991)

Giảo duyệt: Đức Phong và Huệ Trang

 

Đồng thiện dưỡng sanh

 

          * Tạ Hán Vân ở Vân Gian mắc bệnh trầm kha từ bé. Do vậy nghĩ: Trong các ác nghiệp, chỉ có sắc là dễ phạm nhất, bèn trùng đính bộ Bất Khả Lục do Phùng thái sử ở Phồn Dương biên tập rồi đem khắc in để lưu truyền rộng răi. Khi bản in vừa được khắc xong, bệnh đă hết sạch. Về sau, con cháu đều nổi danh một thời, như Tinh Môn, Hà Hiên, Thể Tam v.v… nối tiếp nhau đỗ đạt. Đúng là nếp nhà thư hương chẳng bị đoạn dứt.

 

          * Từ Tín Thiện và Dương Hoằng là bạn thân, đi thi, cùng ở trọ một chỗ, gặp một vị cao tăng xem tướng bảo: “Ông Dương sẽ hết sức vinh hiển, ông Từ sẽ nghèo nàn”. Ban đêm, ông Dương ngẫu nhiên thấy trong chỗ trọ có một cô gái chưa chồng xinh đẹp, mưu tính dùng quà cáp hậu hĩnh để mong thỏa dâm, ông Từ dùng lời lẽ nghiêm khắc tận lực ngăn trở. Hôm sau, vị Tăng gặp lại ông Từ, hết sức kinh hăi nói: “Mới qua một đêm bèn có dấu vết Âm Chất nổi lên, đổi từ hèn thành quư, sẽ hết sức vinh hiển”. Lại xem tướng ông Dương, Sư bảo: “Khí sắc khác hẳn, chẳng bằng hôm qua. V́ thế, sẽ cùng với ông Từ vinh hiển, nhưng thứ tự [đỗ đạt] hơi kém hơn ông Từ”. Yết bảng đúng như vậy.

 

          * Vào đời Tống, tiến sĩ Vương Hành Am ở Giản Châu kiềm chế hành vi chẳng cẩu thả, là hàng xóm với người em họ bên ngoại là Trầm X… Họ Trầm một mực chuộng dâm. Ông Vương thường khuyên lơn, nhưng họ Trầm không nghe. [Lại c̣n] ngấm ngầm sai một chị ở dụ dỗ ông Vương; ông nghiêm khắc cự tuyệt. Hắn lại tiếp tục sai một đứa tớ gái xinh đẹp ráng dụ dỗ ông, ông cũng nghiêm khắc cự tuyệt. Họ Trầm cố ư khiến cho ông phá giới để cười nhạo. Một ngày nọ, ông và họ Trầm ra ngoài, gặp bọn trộm cướp. Họ Trầm do thuyền nhỏ bèn trốn thoát. Thuyền của ông Vương bị bọn cướp chặn bắt được. Bỗng nhiên sấm chớp giáng xuống vang rền, bọn cướp kinh sợ bỏ đi. Ông b́nh an quay về, chẳng bị tổn thất ǵ. Về sau, họ Trầm ra ngoài, trở về nhà, thấy vợ và kẻ khác đang gian dâm, toan dùng vơ khí đánh họ, tay bỗng dưng chẳng thể giở lên được! Trợn mắt, giậm chân, gào to một tiếng, chết ngắc! Lúc ông Vương năm mươi tuổi, bị bệnh ngặt nghèo, đạo sĩ [đánh đồng thiếp đi] dâng sớ, quỳ phục xuống rất lâu sau, [mới tỉnh lại] nói: “Tra duyệt đại hạn của Ngài, chỉ thọ năm mươi tuổi. Thiên tào do thấy Ngài hai lần chẳng dâm, lại c̣n có thể thật tâm khuyên lơn kẻ khác, tăng thọ cho Ngài ba kỷ (ba mươi sáu năm) nữa”. Ông nghe nói run sợ. Về sau, quả nhiên thọ tám mươi sáu tuổi, tận mắt thấy con cháu phú quư.

 

          Nhận định: Vị này và ông Từ Tín Thiện đă có thể giữ ḿnh nghiêm ngặt, lại có đức hạnh yêu thương người khác. Nếu người ấy nghe theo lời khuyên răn, ắt là người ấy sẽ được hưởng ân trạch. Dẫu kẻ ấy chẳng nghe, nhưng do nhiệt tâm khuyến hóa, đă đủ để cảm động ḷng trời, được phước. Người ta cũng sợ ǵ mà chẳng làm vậy thay?

 

          * Phủ Gia Hưng có thư sinh nọ tánh thích ẩn giấu điều ác, phô bày điều thiện. Hễ gặp con em hoặc bạn bè bàn tới chuyện buồng the, liền nghiêm mặt, lộ vẻ giận, khuyên răn. Do vậy, soạn bài Khẩu Nghiệt Giới Văn (口孽戒文, bài văn răn đừng tạo mầm mống tội lỗi nơi miệng) để răn dạy hàng hậu học. Về sau, ông ta đi thi. Đêm hôm trước ngày yết bảng, mộng thấy cha ḿnh bảo: “Con đời trước đă đỗ Tiến Sĩ từ tuổi thiếu niên. Do cậy tài, khinh rẻ kẻ khác, Thượng Đế phạt con thi cử lận đận, trọn chẳng đỗ đạt. Tháng trước, có gă học tṛ đáng lẽ thi đậu khoa này, v́ gian dâm gái chưa chồng mà bị xóa tên. Văn Xương Đế Quân tâu bày: Con đă soạn bài Khẩu Nghiệt Giới Văn để khuyên người khác, âm công rất lớn. Xin hăy điền tên con vào đó. Ắt con sẽ đỗ đạt, hăy nên càng thêm tu đức để báo đáp thiên thần”. Thư sinh ấy kinh hăi lẫn mừng vui. Sau khi thi đỗ, thư sinh càng thêm cẩn trọng bội phần, làm quan tới chức Ngự Sử.

 

          * Tịch Khuông dĩnh ngộ từ bé. Gặp một thầy bói bảo: “Ông có nếp nhăn dọc hướng vào miệng, sẽ bị chết đói. Ắt là sang năm [sẽ bị]”. Khuông rất lo lắng. Một bữa, gặp người bàn chuyện buồng the, hết sức liên quan đến danh tiết [của người khác], Khuông hầm hầm giận dữ, khiến cho người nói chuyện đó hổ thẹn, không nói nữa. Chuyện ấy bèn lắng đi! Đă hơn cả năm mà ông Khuông vẫn chẳng hề hấn ǵ. Sau đấy, gặp lại thầy bói, ông ta ngạc nhiên hỏi: “Ông có âm công to lớn ǵ mà khiến cho tướng mạo biến đổi nhanh chóng như vậy?” Về sau, ông Khuông có địa vị cao quư.

 

          * Vào thời Tống Đoan Tông[1], quân Nguyên tấn công Thai Châu, vợ một người dân ở Lâm Hải[2] là Vương thị rất đẹp, bị bọn giặc bắt đem vào trong quân. Gă thiên phu trưởng[3] giết bố mẹ chồng và chồng cô ta, muốn ăn nằm với cô. Cô ta thà chết chẳng thuận theo, giả vờ nói: “Xin cho tôi để tang bố mẹ chồng và chồng một tháng rồi mới có thể hầu hạ bậc quân tử”. Thiên phu trưởng thấy cô không đ̣i chết nữa, bèn chấp thuận lời thỉnh cầu, nhưng vẫn sai nữ tù nhân canh giữ cô ta. Hôm quân Nguyên rút lui, hắn mang theo cô ta. Khi đi qua rặng Thanh Phong ở huyện Sơ, Vương thị ngửa mặt lên trời than: “Hôm nay, ta đă có chỗ để chết rồi”. Liền cắn ngón tay, [lấy máu] viết thơ lên đá, gieo ḿnh vào vách đá mà chết. Chuyện đă cách nay tám, chín mươi năm, máu trên đá vẫn rơ nét như mới, chẳng bị mưa gió xóa nḥa. Một Nho sĩ đă làm thơ chê bai rằng: “Khiết chỉ đề thi tự khả ai, ban ban bác bác thượng thanh đài, đương sơ nhược hữu thi trung ư, khẳng trục tướng quân mă thượng lai” (Cắn ngón đề thơ buồn gớm nhỉ? Đá rêu loang lổ phủ xanh ŕ. Thoạt đầu, nếu đúng như thơ tả, chắc sẽ theo chàng ruổi ngựa đi). Kẻ đề thơ ấy về sau không có con cái. Đời Nguyên, Dương Liêm Phu cũng làm thơ vịnh rằng: “Giáp mă ngự đà bách lư tŕnh. Thanh phong hậu dạ huyết thư hành. Chỉ ưng Lưu Nguyễn đào hoa thủy, bất tự Ba Lăng Hán thủy thanh” (Cặp kè bên ngựa đường trăm dặm, đêm cuối trăng thanh viết huyết thư, chỉ nên tận hưởng Thiên Thai thú, Nhạc Dương sông Hán chẳng trong bằng)[4]. Về sau, Liêm Phu không có con! Một đêm, mộng thấy một người đàn bà nói: “Ngươi có nhớ bài thơ đề vịnh Vương tiết phụ hay không? Tuy không thể tổn hại thanh danh của tiết phụ, nhưng đă hủy báng tiết nghĩa, tội ấy rất nặng! V́ thế, trời dứt đường con cái của ngươi!” Liêm Phu hối hận, tỉnh ngộ, lại đề thơ rằng: “Thiên tùy địa lăo, thiếp tùy binh. Thiên địa vô t́nh, thiếp hữu t́nh. Chỉ huyết khiết khai hà kiều xích. Đài ngân hóa tác tuyết giang thanh. Nguyện tùy tương sắt thanh trung tử. Bất trục hồ già phách lư sanh. Tam nguyệt tử quy đề đoạn huyết. Thu phong vô lệ tả ai minh” (Trời già theo đất, thiếp theo quân. Trời đất vô t́nh, thiếp hữu t́nh. Máu cắn ngón tay như ráng đỏ, sông trinh xanh ngắt vết rêu in, nguyện chết theo chồng cho trọn nghĩa, chẳng ham sống nhục với quân Hồ. Tháng Ba chim cuốc[5] kêu tan huyết, gió thu khôn cảm nỗi buồn thương). Sau đấy, lại mộng thấy người đàn bà đến cảm tạ, không lâu sau bèn sanh được một đứa con.

 

          * Quảng Tử Nguyên bị bệnh tim, suốt ngày mơ màng như đang nằm mộng. Nghe nói có vị lăo tăng có thể chữa lành, bèn đến cầu xin. Vị tăng bảo: “Chứng bệnh này là do dâm dục quá độ, thủy hỏa chẳng thể giao hội. Phàm những kẻ đắm đuối mỹ sắc, hoang đàng sắc dục [sẽ mắc bệnh này], gọi là ‘ḷng dục do bị cảm nhiễm từ bên ngoài’. Đêm sâu nằm ngủ, tưởng nhớ mỹ sắc, hoặc mơ thấy giao hoan trong giấc mộng. Đó gọi là ‘dục vọng sanh từ bên trong’. Hai thứ ấy dây dưa nhiễm đắm, đều hao tổn nguyên tinh, tăng thêm bệnh tật, tổn hại tánh mạng, ắt sẽ trở thành chứng bệnh chẳng trị được. Trước hết, hăy gấp nên đoạn trừ hết sạch ư niệm về sắc trong tâm, sau đấy lại điều dưỡng thân thể, chẳng để cho nguyên tinh ṛ rỉ, ắt thận thủy sẽ không đến nỗi tràn xuống dưới mà bị khô cạn, khiến cho can hỏa chẳng đến nỗi bốc lên trên. Thủy hỏa điều ḥa, sẽ dần dần lành bệnh”. V́ thế nói: “Biển khổ vô biên, quay đầu là bờ”.

 

          * Đời Tống, Bao Hoằng Trai lúc tám mươi tám tuổi c̣n được cử làm Xu Mật Sứ. Tinh thần ông ta mạnh mẽ. Giả Tự Đạo cho rằng ông ta ắt có thuật dưỡng sanh bèn hỏi ông Bao. Ông Bao đáp: “Tôi có một loại thuốc viên để uống, nhưng chẳng truyền toa thuốc bí mật”. Tự Đạo vui vẻ xin thuốc. Ông Bao thong thả nói: “Loại thuốc viên do lăo hủ đă uống chính là suốt năm mươi năm ngủ một ḿnh!” Mọi người hiện diện đều cười to.

 

          * Bồ Đắc Chánh làm tri phủ Hàng Châu. Có cụ già trong vùng là Lư Giác đến yết kiến. Tuổi cụ đă hơn trăm, sắc mặt tươi tắn. Ông Bồ hỏi về thuật dưỡng sinh, cụ đáp: “Thuật của tôi rất hết sức giản dị, chỉ là đă sớm tuyệt dục đó thôi”.

 

          * Trương Thúy ở Thái Thương đă ngoài chín mươi, tai tinh, mắt sáng, vẫn c̣n có thể vẽ vời. Có người hỏi [cụ có bí quyết ǵ, cụ Trương] đáp: “Chỉ là cái tâm tham dục nhạt mỏng, tiết chế dục sự”.

 

Phát thệ tŕ giới

 

          * Xưa kia Châu Dụ thường tụ tập thiện hữu, dùng phuơng thức in những tờ truyền đơn răn dâm để phát cho các xă hữu. Mỗi người nhận một tờ, chia nhau khuyên lơn mười người khác. Mỗi người đều kính cẩn ghi rơ quê quán, tuổi tác, tự kư tên họ, đem đốt để bẩm cáo trước Văn Vơ nhị đế[6]. Từ đấy về sau, dấy lên ư niệm, thốt ra lời lẽ, đều chú ư thận trọng, nghiêm ngặt răn nhắc chính ḿnh chẳng dính dáng chút tà dâm nào! Kẻ chẳng may đă phạm lỗi ấy, ư niệm hổ thẹn, hối hận vừa nẩy sanh, đă đủ để tiêu trừ lỗi lớn tầy trời! Kẻ may mắn chưa phạm lỗi ấy, từ nay, kiên quyết khống chế [chính ḿnh], chẳng đến nỗi để ngọc trắng có vết rạn nhỏ nhoi! Người này kẻ nọ răn nhắc lẫn nhau, từ đầu tới cuối không thay đổi, lần lượt khuyên bảo rộng răi, ngơ hầu người đời vĩnh viễn đoạn trừ căn cội oan nghiệt ấy, đều trở về đường ngay, ắt sẽ công đức tràn trề, mà phước cũng vô lượng.

 

          * Ông Lạc Quư Ḥa bảo:

          - Cổ nhân nói ‘muôn điều ác, dâm đứng đầu. Trăm hạnh, hiếu đứng đầu’. Tôi thường suy xét hai câu nói ấy, mong hiểu thấu rốt ráo ư chỉ của chúng, bèn biết hai câu ấy [thoạt nh́n dường như] tương phản, nhưng chúng vừa khéo thành tựu lẫn nhau! Lư trong hai câu ấy có thể luận định như thế này. Đă coi dâm đứng đầu muôn điều ác, ắt có thể suy ra để biết: “Không dâm đứng đầu trăm hạnh”. Đă coi hiếu đứng đầu trăm hạnh, ắt có thể suy ra mà biết: “Bất hiếu chính là cội nguồn của muôn điều ác”. So đi tính lại, chỉ một lời đă đủ, nhưng tách ra thành hai [điều để nói]. V́ sao? Bởi lẽ, hễ ham dâm, sẽ chẳng thể trọn hiếu. Muốn tṛn đạo hiếu, ắt phải bắt đầu bằng chẳng dâm!

          Bậc thánh nhân thời cổ chế định hôn nhân chính v́ lẽ ấy. Bày ra mai mối, lập ra sáu lễ. [Hiểu theo phương diện] nhỏ [th́ hôn nhân] cốt yếu là để nối tiếp ḍng dơi, có người cúng tế tổ tiên, sáng tỏ luân thường, giúp cho đức hạnh. [Hiểu theo phương diện] to lớn th́ đó chính là cội rễ để trị quốc, b́nh thiên hạ. Không ǵ chẳng nhằm khiến cho con người được tṛn vẹn đạo hiếu từ đầu đến cuối. V́ thế, nói: “Đạo của bậc quân tử bắt nguồn từ vợ chồng”. Cơi đời lẫn đạo nghĩa đều suy vi, chẳng hành theo giáo huấn của bậc thánh triết, ư nghĩa cao quư của cổ nhân mất sạch. Lễ nghĩa trở thành nói suông, coi chuyện vợ chồng như phương tiện để hưởng dục lạc. Bọn thiếu niên đức nghiệp chưa thành, đă biết hâm mộ sắc đẹp của lũ gái tơ mơn mởn. Kẻ làm cha mẹ cũng hư vọng chiều theo ư con, để nhờ vào chuyện đó khiến cho con đẹp ḷng. Do vậy, công khai coi chuyện háo sắc là chuyện chánh đáng trong đời người; lại c̣n nói khoa trương là “kế tục huyết thống, nối tiếp ḍng dơi”. Bởi đó, t́nh vợ chồng càng thêm sâu nặng, sự phụng dưỡng cha mẹ [ngày càng] thiếu sót. Dốc sức đẹp ḷng vợ, coi cha mẹ như người ngoài, mắc tội đại bất hiếu. Chẳng cần nói tới những kẻ nghèo hèn, [ngay như những kẻ có học thức, sang cả], con trai [v́ mê vợ] mà trở mặt với mẹ, [con dâu] chửi mẹ chồng, đă thành thói thường từ lâu! T́nh người khó bề hướng lành, dễ quen theo thói ác, chính là v́ đă coi chuyện vợ chồng là phương tiện để hưởng dục lạc. Ắt sẽ khiến cho quan niệm t́nh kiến khác biệt về nam nữ ngày càng sâu, ư niệm ham ái tham dâm này càng hừng hực! Có mới chán cũ, hễ tiếp xúc bèn nẩy sanh t́nh, coi nam nữ trong thiên hạ chẳng qua là công cụ để thỏa măn dục lạc cho ta, thói tà dâm dấy động. Ganh ghét nhau, giết chóc lẫn nhau, tổn hại thân thể, điếm nhục cha mẹ, muôn điều ác ồ ạt dấy lên, trăm hạnh đều phế sạch! Cái tội bất hiếu không ǵ nặng hơn!

          Xét đến cội nguồn, há chẳng phải là bắt nguồn từ ư niệm dâm dục của vợ chồng ư? V́ thế, tôi nói “hai câu ấy tuy tương phản mà thật ra là khéo bổ trợ lẫn nhau”. Kẻ chẳng biết [lẽ này], vẫn cứ muốn gượng ép phân định chữ Dâm thành tà và chánh. [Làm như vậy], há có thể nói là đă lănh hội sâu xa ư chỉ của cổ nhân ư? Kinh [Viên Giác] dạy: “Hết thảy chúng sanh đều do dâm dục mà có tánh mạng. Dục do ái mà sanh, mạng do dục mà có. Chúng sanh yêu mến tánh mạng, vẫn là do dục làm gốc. Hăy biết luân hồi có căn bản là Ái”. Kinh c̣n dạy: “Do v́ dục cảnh, dấy lên sự nghịch thuận. Cảnh trái nghịch cái tâm yêu mến, bèn sanh lên ganh ghét, tạo các thứ nghiệp. V́ vậy, lại sanh vào địa ngục, ngạ quỷ”.

          Do những điều ấy, biết dâm chính là mối họa lớn trong đời người, thoạt ban đầu, chẳng phân ra tà hay chánh vậy! Nhưng chúng ta kể từ vô thỉ cho tới nay, do ái dục mà có thân này đă lâu. Tù ngục gia đ́nh đă h́nh thành, nghiệp căn khó dẹp trừ! Đức Như Lai thương xót, vẫn mở ra phương tiện, chấp thuận kẻ chẳng ham tà dâm vẫn được gởi thân nơi hoa sen (kinh Giới Đức Hương dạy: “Chẳng xâm phạm vợ người khác, sẽ được hóa sanh trong hoa sen”). Ở đây, tôi nói những điều này, chẳng phải là muốn ép buộc mọi người phải làm chuyện khó thể làm là “tuân theo chủ nghĩa tuyệt dục nghiêm ngặt”, mà thật sự là v́ mong những người cùng chí hướng biết rơ: Những kẻ tham cầu dục lạc trong chốn khuê pḥng, chẳng đoái hoài đại nghĩa luân thường th́ đă là trái nghịch lư, huống hồ những kẻ mặc t́nh rong ruổi [thú vui xác thịt] bên ngoài, coi như là chuyện thường t́nh! Do vậy, suy ra bèn biết: Tuy tận lực kiêng tà dâm, bất quá vẫn là [vâng giữ] một giới trong năm giới của Nhân Thừa. Nếu vẫn mặc t́nh săn đuổi [xác thịt], ắt khó tránh ch́m đắm trong tam đồ ác đạo. Do vậy, phát khởi cảm động [ai nấy dấy ḷng] tận sức phấn chấn tinh thần, trong là giữ vững cội gốc tề gia, ngoài là đoạn dứt cái tâm tranh giành, theo đuổi [dục vọng], truy t́m căn cội, dốc sức tu hành để mong có ngày đạt được Nê Hoàn (kinh Phật Bát Nê Hoàn có nói: “Kiêng tà dâm, được tăng trưởng năm thứ phước, nhập đạo Nê Hoàn”), nhanh chóng thoát khỏi mười tội (sách Pháp Uyển Châu Lâm nói: “Do tà dâm bèn phạm mười tội”). Đức Phật nói lời thành thật, chẳng lừa dối ta. V́ thế, hăy quyết định đối trước trời Phật phát thệ, ước hẹn kiên quyết, dùng lời nguyện ấy để ǵn giữ [bản thân chẳng sanh tà niệm, lời nguyện ấy được] viết rơ ràng ở đây. Những vị Phật tử đang hiện diện tại đây, ắt sẽ có người đồng tâm, cho nên [trước lời nguyện] tôi viết dông dài mấy câu ngơ hầu khơi gợi.

 

Lời thệ nguyện

 

          Nước…. năm… tháng… ngày, đệ tử lập nguyện kiêng tà dâm trai giới tắm gội, xông hương.

          Thắp hương, dâng sớ. Kính cẩn tuyên thệ trước ṭa[7]… rằng: Trăm điều thiện, hiếu trước tiên; muôn điều ác, dâm làm đầu. Người khác cầm thú v́ biết nghĩ suy. Nhạn sống thành bầy trong đầm, c̣n chẳng cặp đôi bừa băi. Ta là Phật tử, há chẳng bằng chim? Kể từ hôm nay, thề kiêng tà dâm, cho đến lúc chết, vĩnh viễn chẳng đổi ḷng. Nếu có trái phạm, ắt thân chuốc họa. Nếu không sửa lỗi, hại đến cháu con, nhuốm bẩn đại giáo, tội thật chẳng nhẹ! Xin hăy giết chết để khuyên răn, các vị thần minh hộ pháp từ bi xót thương, xét soi tấm ḷng quy hướng, hộ tŕ, ngấm ngầm che chở, đời đời vĩnh viễn bảo vệ.

          Đệ tử… kính cẩn kư tên

 

          Một là giữ vững giới lực. Tâm tưởng của con người hễ chẳng thiện th́ là ác. Sự hưởng thụ của con người nếu chẳng phải là phước, sẽ là họa. Đạo trời giáng họa cho kẻ dâm, chẳng giáng tội cho người biết hối cải. Đúng là thoạt đầu mê, đến cuối cùng ngộ, tai ương sẽ ĺa, phước đưa tới. Nhưng sau khi sám hối, thọ giới, phải dè dặt, cẩn trọng như vào rừng sâu, như bước trên băng mỏng, măi cho đến khi mạng chung[8], sau đó mới có thể thưa với thần minh chính ḿnh vô tội. Nếu sau khi thọ giới, lại phạm giới, ắt lời thề ở trước, oai linh của thần ở sau, chắc chắn sẽ mắc họa, chẳng có thuốc chữa. Như mắc bệnh thương hàn vừa đỡ, bèn ăn đồ huyết nhục, hễ bệnh cũ phát ra, chắc chắn chẳng thể sống được! Chỉ mong những người có cùng chí hướng, hăy chí tâm quy y, luôn luôn [dè dặt, cẩn trọng như đang] đối trước thần minh, phút giây nào cũng thường nghĩ đến nỗi họa hoạn. Người xưa nói: “Một lần [phạm lỗi] là đă quá đáng rồi, há c̣n tái phạm ư?” Huống hồ ta đă phát thệ, há giống như tṛ đùa bỡn của trẻ con ư?

          Hai là kiên tŕ tín tâm. Phàm là những người thọ giới, cần nên biết vận mạng của mỗi người khác nhau. Như đất có chất màu, trời đổ mưa, sương, vốn chẳng khác biệt, do người trồng trọt vun quén, mà có cây nghiêng lệch, ngả bóng. Quyền vun bồi, che chở là do trời, nhưng vun quén, nghiêng lệch thật sự là do ta. Những kẻ ác mà hưởng phước phi thường, chưa chắc đă là phước thật sự! Có thể là nhờ vào điều ấy để khiến cho tai ương càng nặng nề hơn. Nếu không, là do tổ đức hoặc căn lành sâu dầy đời trước. Người lành vô cớ mắc họa, chưa chắc đă là nỗi họa thật sự, có thể là nhờ đó để khiến cho sự thành tựu của quư vị càng đẹp đẽ hơn. Nếu không, [những ương họa ấy] là do túc nghiệp, oan khiên đời trước mà ra. Chỉ mong người đời nếu gặp thuận cảnh, hăy càng thêm tinh tấn. Nếu gặp phải nghịch cảnh, hăy càng nên dũng mănh, kết cục [tốt đẹp hay xấu ác] đều do chính ḿnh đó thôi!

 

Bảo thân lập mạng giới kỳ cập thiên địa nhân kỵ

(Những ngày nên kiêng kỵ hành dâm ḥng bảo vệ thân mạng)

         

          “làm lành được thiện, do dâm mắc họa” đă nói tường tận. Ngay như trong ṿng vợ chồng, con người dễ sơ sót nhất. Chẳng biết trong một năm có những ngày nên đoạn dâm, trai giới. Như trong Nguyệt Lệnh đă nói: Ba ngày trước khi có sấm (ba ngày trước tiết Xuân Phân), [quan phủ] sai người đánh mơ gỗ tuyên cáo dân chúng: “Sắp có sấm động, kẻ chẳng kiêng ăn nằm, sẽ sanh con chẳng lành lặn, ắt gặp tai ương hung hiểm” chính là v́ lẽ ấy. Huống hồ khí huyết lưu hành trong thân người vốn tương ứng với tiết khí trong trời đất. Nếu hành dâm chẳng đúng thời, ắt chẳng phù hợp thời tiết, sẽ bị thương tinh tổn khí gấp trăm lần những khi khác. C̣n như nhằm dịp thần minh giáng hạ soi xét, nếu dâm ô, mạo muội khinh nhờn, có kẻ bị khiển trách ngấm ngầm mà chẳng biết. V́ thế, trong cơi đời có những kẻ do thiếu cẩn trọng, gặp phải [ương họa] rành rành là mắc bệnh, chết yểu, hoặc gặp họa ngấm ngầm, tức là bị giảm mất tước lộc, giảm thọ, thường đều là v́ lẽ này. Tới lúc ấy, dẫu hối hận, cũng chẳng thể cứu văn được. Sao bằng vâng theo kiêng giữ để hối lỗi [ngay từ bây giờ]? Kính cẩn sao lục những ngày tháng cần phải kiêng dè và những ngày kỵ liên quan đến trời, đất, hoặc con người. Kẻ đă biết tự yêu thương chính ḿnh, sẽ đều tuân thủ vậy!

 

Tháng

Ngày kiêng

Nguyên do

Sự báo ứng do chẳng kiêng dâm

Tháng Giêng

Mồng Một

Tết Nguyên Đán, Ngọc Đế xem xét thần, khí, tài lộc, thọ mạng của con người. Nguyệt Sóc[9]

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Vạn thần nhóm hội - Đẩu giáng[10]

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Năm

Ngũ Hư kỵ[11]

 

Mồng Sáu

Lục Hao kỵ[12], Lôi trai nhật (mỗi tháng giống nhau)[13]

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Bảy

Ngày Thượng Hội[14]

Tổn thọ

Mồng Tám

Vía Ngũ Điện Diêm La Thiên Tử - Tứ Thiên Vương tuần hành (mỗi tháng giống nhau)

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Chín

Vía Ngọc Hoàng Thượng Đế

Giảm thọ mười hai năm

Mười Ba

Ngày kỵ Dương Công[15]

 

Mười Bốn

Tam Nguyên Giáng[16] - Tứ Thiên Vương tuần hành (mỗi tháng giống nhau)

Giảm thọ mười hai năm

Mười Lăm

Tam Nguyên Giáng - Thượng Nguyên Thần Hội[17] – Ngày Rằm (mỗi tháng giống nhau) – Tứ Thiên Vương tuần hành (mỗi tháng giống nhau)

Giảm thọ mười hai năm

Mười Sáu

Tam Nguyên Giáng

Giảm thọ

Mười Chín

Vía Trường Xuân Chân Nhân[18]

 

Hai Mươi Ba

Thần Tam Thi báo cáo - Tứ Thiên Vương tuần hành (mỗi tháng giống nhau)

 

Hai Mươi Lăm

Ngày Nguyệt Hối[19] (mỗi tháng giống nhau). Ngày mở kho trời đất[20]

Giảm thọ, tổn thọ, con cái bị bệnh tật.

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng (mỗi tháng giống nhau)

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Các vị nhân thần ngự trong cơi âm (hăy nên kiêng ăn nằm trước một ngày)

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành (mỗi tháng giống nhau)

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối – Tư Mạng[21] báo cáo (mỗi tháng giống nhau) - Tứ Thiên Vương tuần hành (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ

Tháng Hai

Mồng Một

Nguyệt Sóc – Vía Nhất Điện Tần Quảng Vương

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Hai

Vạn thần nhóm họp, vía Phước Đức Thổ Địa Chánh Thần

Giảm thọ mười hai năm, mắc họa

Mồng Ba

Đẩu giáng, vía Văn Xương Đế Quân

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm.

Mồng Sáu

Lôi Trai Nhật, vía Đông Nhạc Đế Quân

Giảm thọ

Mồng Tám

Thích Ca Mâu Ni Phật xuất gia, vía Tống Đế Vương[22], vía Trương Đại Đế[23], Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm.

Mười Một

Dương công kỵ

 

Mười Bốn

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mười Lăm

Thích Ca Mâu Ni Phật bát Niết Bàn, Nguyệt Vọng[24], vía Thái Thượng Lăo Quân, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm.

Mười Bảy

Vía Đông Phương Đỗ Tướng Quân[25]

 

Mười Tám

Vía Tứ Điện Ngũ Quan Vương, sinh nhật của Chí Thánh Tiên Sư Khổng Tử

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm

Mười Chín

Khánh đản Quán Âm Đại Sĩ

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Mốt

Khánh đản Phổ Hiền Bồ Tát

 

Hai Mươi Ba

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Lăm

Ngày Nguyệt Hối

Giảm thọ

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Mắc bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ

Tháng Ba

Mồng Một

Nguyệt sóc – Vía Nhị Điện Sở Giang Vương

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Đẩu Giáng – Vía Huyền Thiên Thượng Đế[26]

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Sáu

Lôi Trai Nhật

Giảm thọ

Mồng Tám

Vía Lục Điện Biện Thành Vương - Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Chín

Ngưu quỷ thần xuất – Dương công kỵ

Sanh ác thai

Mười Hai

Vía Trung Ương Ngũ Đạo

 

Mười Bốn

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mười Lăm

Nguyệt vọng - vía Huyền Đàn, vía Hạo Thiên Thượng Đế[27], Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm

Mười Sáu

Khánh đản Chuẩn Đề Bồ Tát

Giảm thọ mười hai năm

Mười Tám

Vía Trung Nhạc Đại Đế, vía Hậu Thổ Nương Nương[28], Tam Mao giáng hạ[29]

 

Hai Mươi

Ngày mở kho trời đất, vía Tử Tôn Nương Nương[30]

Tổn thọ

Hai Mươi Ba

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Lăm

Ngày Nguyệt Hối

Giảm thọ

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng, vía Thất Điện Thái Sơn Vương

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm, vía Thương Hiệt[31] Chí Thánh tiên sư

Bị bệnh, giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ

Tháng Tư

Mồng Một

Nguyệt Sóc, vía Bát Điện Đô Thị Vương

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Bốn

Vạn thần thiện hóa, khánh đản Văn Thù Bồ Tát

xảy thai, thai chết yểu

Mồng Sáu

Lôi Trai Nhật

Giảm thọ

Mồng Bảy

Nam Đẩu, Bắc Đẩu, Tây Đẩu cùng giáng hạ. Dương công kỵ.

Giảm thọ

Mồng Tám

Khánh đản Thích Ca Mâu Ni Phật, Vạn thần thiện hóa. Thiện Ác đồng tử giáng hạ. Vía Cửu Điện B́nh Đẳng Vương, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm, thai chết yểu, bị bệnh về máu mà chết

Mười Bốn

Vía Thuần Dương tổ sư[32], Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ

Mười Lăm

Nguyệt vọng, vía Chung Ly tổ sư[33], Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ

Mười Sáu

Ngày trời đất mở kho

Tổn thọ

Mười Bảy

Vía Thập Điện Chuyển Luân Vương

Giảm thọ mười hai năm

Mười Tám

Ngày trời đất mở kho, vía Tử Vi Đại Đế[34]

Giảm thọ

Hai Mươi

Vía Nhăn Quang Thánh Mẫu[35]

 

Hai Mươi Ba

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Lăm

Nguyệt Hối

Giảm thọ

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối, Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành (gặp tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ

Tháng Năm

Mồng Một

Nguyệt sóc, vía Nam Cực Trường Sanh Đại Đế[36]

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Năm

Địa lạp[37], Ngũ Đế giảo định quan tước của con người, ngày Cửu Độc[38], Dương Công kỵ

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm, chết yểu, tai họa bất ngờ

Mồng Sáu

Ngày Cửu Độc, Lôi trai nhật

Chết yểu, tai họa bất ngờ

Mồng Bảy

Ngày Cửu Độc

Chết yểu, tai họa bất ngờ

Mồng Tám

Vía Nam Phương Ngũ Đạo, Tứ Thiên Vương tuần hành

Tổn thọ

Mười Một

Ngày mở kho trời đất, vía Đô Thành Hoàng trong thiên hạ

Tổn thọ

Mười Hai

Vía Bính Linh Công[39]

Tổn thọ

Mười Ba

Quan Thánh giáng thần

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm

Mười Bốn

Tứ Thiên Vương tuần hành, giờ Tư nửa đêm là lúc trời đất giao ḥa

Trong ṿng ba năm vợ chồng đều chết

Mười Lăm

Nguyệt vọng, ngày Cửu Độc, Tứ Thiên Vương tuần hành

Chết yểu, tai họa bất ngờ

Mười Sáu

Ngày Cửu Độc, ngày nguyên khí tạo hóa vạn vật trong trời đất

Trong ṿng ba năm vợ chồng đều chết

Mười Bảy

Ngày Cửu Độc

Chết yểu, tai họa bất ngờ

Mười Tám

Vía Trương thiên sư[40]

 

Hai Mươi Hai

Vía Hiếu Nga thần

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Ba

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Lăm

Ngày Cửu Độc, ngày Nguyệt Hối

Chết yểu, tai họa bất ngờ

Hai Mươi Sáu

Ngày Cửu Độc

Chết yểu, tai họa bất ngờ

Hai Mươi Bảy

Ngày Cửu Độc, Đẩu giáng

Chết yểu, tai họa bất ngờ

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín) * Xét ra, tháng này kiêng [sắc dục] trọn tháng th́ hơn

Giảm thọ

Tháng Sáu

Mồng Một

Nguyệt Sóc

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Đẩu giáng, Dương công kỵ

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Bốn

Nam Thiệm Bộ Châu chuyển đại pháp luân

Tổn thọ

Mồng Sáu

Ngày mở kho trời đất, Lôi trai nhật

Tổn thọ

Mồng Tám

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mồng Mười

Khánh đản Kim Túc Như Lai[41]

 

Mười Ba

Vía Tỉnh Tuyền Long Vương[42]

 

Mười Bốn

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mười Lăm

Nguyệt vọng, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm

Mười Chín

Quán Âm Đại Sĩ Niết Bàn (ngày thành đạo)

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Ba

Vía Nam Phương Hỏa Thần, Tứ Thiên Vương tuần hành

Bị trùng tang

Hai Mươi Bốn

Vía Lôi Tổ[43], vía Quan Đế

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Lăm

Ngày Nguyệt Hối

Giảm thọ

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ

Tháng Bảy

Mồng Một

Nguyệt sóc, Dương công kỵ

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Năm

Ngày Trung Hội (có khi coi là ngày mồng Bảy)

Tổn thọ

Mồng Sáu

Lôi trai nhật

Giảm thọ

Mồng Bảy

Đạo Đức Lạp[44], Ngũ Đế so sánh thiện ác của con người, vía Khôi Tinh[45]

Giảm lộc, giảm thọ mười hai năm

Mồng Tám

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mồng Mười

Ngày âm độc, đại kỵ

 

Mười Hai

Vía Trường Chân Đàm chân nhân[46]

 

Mười Ba

Khánh đản Đại Thế Chí Bồ Tát

Giảm thọ

Mười Bốn

Tam Nguyên giáng, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ

Mười Lăm

Nguyệt vọng, Tam Nguyên giáng, Địa quan tra sổ, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm

Mười Sáu

Tam Nguyên Giáng

Giảm thọ mười hai năm

Mười Tám

Vía Tây Vương Mẫu[47]

 Giảm thọ mười hai năm

Mười Chín

Vía Thái Tuế[48]

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Hai

Vía Tăng Phước Tài Thần[49]

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Ba

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Lăm

Nguyệt Hối

Giảm thọ

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Dương công kỵ, Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Khánh đản Địa Tạng Bồ Tát, Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ mười hai năm

Tháng Tám

Mồng Một

Nguyệt Sóc, vía Hứa Chân Quân[50]

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Đẩu giáng, vía Bắc Đẩu, vía Tư Mạng Táo Quân

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm, bị hỏa hoạn

Mồng Năm

Vía Lôi Thanh Đại Đế[51]

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Sáu

Lôi trai

Giảm thọ

Mồng Tám

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mồng Mười

Vía Bắc Đẩu Đại Đế

 

Mười Hai

Vía Tây Phương Ngũ Đạo

 

Mười Bốn

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mười Lăm

Nguyệt vọng, Thái Âm triều nguyên (hăy nên thắp hương, thức đêm), Tứ Thiên Vương tuần hành

Chết đột ngột

Mười Sáu

Thiên Tào Lược Loát Chân Quân[52] giáng hạ

Nghèo nàn, chết yểu

Mười Tám

Ngày trời người tăng phước (hăy nên trai giới, nghĩ tới chuyện tốt lành)

 

Hai Mươi Ba

Tứ Thiên Vương tuần hành, vía Hán Hoàn Hầu Trương Hiển Vương[53]

 

Hai Mươi Bốn

Vía Táo Quân phu nhân

 

Hai Mươi Lăm

Ngày Nguyệt Hối

Giảm thọ

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng, vía Chí Thánh Tiên Sư Khổng Tử, Dương công kỵ

Giảm tài lộc, giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm, tứ thiên họp mặt nghị sự

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành, chư thần tra xét (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ

Tháng Chín

Mồng Một

Nguyệt sóc, vía Nam Đẩu[54], từ mồng Một đến mồng Chín, chín vị tinh quân thuộc Bắc Đẩu giáng hạ (trong chín ngày này đều nên kiêng hành dâm)

Giảm lộc, giảm thọ mười hai năm.

Mồng Ba

Vía Ngũ Ôn Thần[55]

 

Mồng Tám

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mồng Chín

Vía Đẩu Mẫu[56], vía Phong Đô Đại Đế[57], Huyền Thiên Thượng Đế phi thăng

Giảm lộc, giảm thọ mười hai năm.

Mồng Mười

Đẩu Mẫu giáng hạ

Giảm thọ mười hai năm

Mười Một

Nên kiêng cử

 

Mười Ba

Vía Mạnh Bà tôn thần [58]

 

Mười Bốn

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mười Lăm

Nguyệt vọng, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm

Mười Bảy

Vía Kim Long tứ đại vương

Bị tai nạn về nước

Mười Chín

Nhật Cung Nguyệt Cung hội hợp, Quán Thế Âm Bồ Tát xuất gia

Giảm thọ

Hai Mươi Ba

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Lăm

Nguyệt Hối, Dương công kỵ

Giảm thọ

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Khánh đản Dược Sư Lưu Ly Quang Phật, Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Bệnh nguy ngập, giảm thọ

Tháng Mười

Mồng Một

Nguyệt Hối, Dân Tuế lạp, Tứ Thiên Vương giáng hạ

Giảm thọ, chết trong ṿng một năm

Mồng Ba

Đẩu giáng, vía Tam Mao

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Năm

Ngày Hạ Hội, khánh đản tổ sư Đạt Ma

Tổn thọ

Mồng Sáu

Thiên tào khảo sát

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Tám

Ngày Phật nhập Niết Bàn, đại kỵ sắc dục, Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mồng Mười

Tứ Thiên Vương giáng hạ

Trong ṿng một năm sẽ chết

Mười Một

Nên kiêng sắc dục

 

Mười Bốn

Tam Nguyên giáng, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ

Mười Lăm

Nguyệt vọng, Tam Nguyên giáng, Hạ Nguyên Thủy Phủ kiểm sổ sách, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm

Mười Sáu

Tam Nguyên giáng

 

Hai Mươi Ba

Dương công kỵ, Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Lăm

Ngày Nguyệt Hối

Giảm thọ

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng, Bắc Cực Tử Vi Đại Đế giáng hạ

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ

Tháng Mười Một

Mồng Một

Nguyệt Sóc

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Bốn

Vía Chí Thánh Tiên Sư Khổng Tử

Giảm lộc, giảm thọ mười hai năm

Mồng Sáu

Vía Tây Nhạc Đại Đế

Giảm lộc, giảm thọ mười hai năm

Mồng Tám

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mười Một

Ngày trời đất mở kho, vía Thái Ất Cứu Khổ Thiên Tôn[59]

Giảm thọ mười hai năm

Mười Bốn

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mười Lăm

Nguyệt vọng, Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Phạm dâm vào nửa đầu đêm

Nam chết

Phạm dâm vào nửa cuối đêm

Nữ chết

Mười Bảy

Khánh đản A Di Đà Phật

 

Mười Chín

Vía Thái Dương Nhật Cung

Tai họa oái ăm

Hai Mươi Mốt

Dương công kỵ

Tuyệt tự

Hai Mươi Ba

Vía Trương Tiên[60], Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Lăm

Lược Loát Đại Phu giáng hạ, ngày Nguyệt Hối

Đại hung

Hai Mươi Sáu

Vía Bắc Phương Ngũ Đạo

 

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Nguyệt Hối – Tư Mạng báo cáo, Tứ Thiên Vương tuần hành (tháng thiếu th́ kiêng vào ngày Hai Mươi Chín)

Giảm thọ

Tháng Chạp

Mồng Một

Nguyệt Sóc

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Ba

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Mồng Sáu

Ngày mở kho trời đất, Lôi trai nhật

Giảm thọ

Mồng Bảy

Lược Loát Đại Phu giáng hạ

Bệnh ngặt

Mồng Tám

Vương hầu lạp, ngày Thích Ca Như Lai thành Phật, Tứ Thiên Vương tuần hành, ngày Mậu trong mười ngày đầu tiên

Giảm thọ mười hai năm

Mười Hai

Thái Tố Tam Nguyên Quân[61] triều chân

 

Mười Bốn

Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Mười Lăm

Nguyệt vọng, Tứ Thiên Vương tuần hành

Giảm thọ mười hai năm

Mười Sáu

Vía Nam Nhạc Đại Đế

 

Mười Chín

Dương công kỵ

 

Hai Mươi

Thiên địa giao đạo

Rút ngắn tuổi thọ

Hai Mươi Mốt

Ngày vía Thiên Do Thượng Đế[62]

 

Hai Mươi Ba

Thần ngũ nhạc giáng hạ, Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Hai Mươi Bốn

Táo Quân chầu trời tâu điều thiện lẽ ác của nhân gian

Đại họa

Hai Mươi Lăm

Tam Thanh[63], Ngọc Đế cùng giáng hạ khảo sát thiện ác.

 

Hai Mươi Bảy

Đẩu giáng

Giảm thọ mười hai năm

Hai Mươi Tám

Nhân thần nhóm họp cơi âm

Bị bệnh

Hai Mươi Chín

Khánh đản Hoa Nghiêm Bồ Tát, Tứ Thiên Vương tuần hành

 

Ba Mươi

Chư thần giáng hạ xem xét thiện ác

Phạm lỗi hành dâm th́ nam lẫn nữ đều chết

                   

          Nhận định: Trong Giới Kỳ trên đây, mỗi năm có tất cả hai trăm hai mươi lăm ngày, tháng Nhuận tính theo tháng trước đó, đều là những ngày nhất định trong một tháng.

 

* Tháng có Xuân Phân và Thu Phân

 

          a. Tiết Xuân Phân: Sắp có tiếng sấm. Kẻ phạm dâm sẽ sanh con chẳng đầy đủ ngũ quan, tứ chi chẳng toàn vẹn. Cha mẹ gặp tai nạn. Hăy nên kiêng dục kể từ tiết Kinh Trập. Kiêng hơn một tháng.

          b. Tiết Thu Phân: Sát khí[64] rất thịnh, dương khí ngày một suy. Hăy nên kiêng dục kể từ tiết Bạch Lộ, kiêng hơn một tháng.

          Ba ngày trước và ba ngày sau hai tiết khí ấy, cộng thành bảy ngày. Phạm hành dâm trong những ngày ấy, ắt mắc bệnh ngặt nghèo, càng phải nên kiêng dè nghiêm ngặt.

 

* Tháng có Đông Chí và Hạ Chí

 

          a. Hạ Chí: Âm Dương tranh chấp nhau, là lúc tử sanh tách rời, hăy nên kiêng dục kể từ tiết Mang Chủng, kiêng hơn một tháng.

          b. Đông Chí: Là lúc Âm Dương tranh nhau, sanh tử tách ĺa. Hăy nên kiêng dục kể từ tiết Đại Tuyết, kiêng hơn một tháng.

          Hai tiết khí này là lúc Âm Dương dứt nối chuyển tiếp, cấm kỵ dâm sự nhất. Ba ngày trước và ba ngày sau hai tiết ấy, tổng cộng là bảy ngày, hễ phạm dục sự, nhất định sẽ bị bệnh nguy kịch, hăy càng nên răn dè.      

          - Vào tiết Đông Chí, lúc nửa đêm, sau ngày Canh Tân, nhằm ngày Tuất thứ ba, nếu phạm dâm đều sẽ chết trong ṿng một năm!

          - Ngày Tam Nguyên (Rằm tháng Giêng, Rằm tháng Bảy, Rằm tháng Mười), phạm dâm sẽ bị giảm thọ năm năm.

          - Vào ngày Tứ Lập (Lập Xuân, Lập Hạ, Lập Thu, Lập Đông), Tứ Ly (Đông Chí, Hạ Chí, Xuân Phân, Thu Phân), Tứ Tuyệt (ngày trước những ngày thuộc Tứ Lập), Nhị Xă[65], hễ phạm dâm đều giảm thọ năm năm.

          - Thọ thai trong ngày Xă Nhật, râu tóc bạc trắng.

          - Vào ngày tam phục[66], ngày trăng thượng huyền và hạ huyền, ngày không trăng, ba ngày Tân mỗi tháng, nếu phạm dâm sẽ đều giảm thọ một năm.

          - Vào ngày Giáp Tư, ngày Canh Thân, ngày Thái Tuế, hăy nên dâng hương, giữ trai giới, cúng tạ Phật. Phạm dâm sẽ đều bị giảm thọ một năm.

          - Vào ngày giỗ tổ tiên, sinh nhật hoặc ngày giỗ của cha mẹ, hễ phạm dâm sẽ đều giảm thọ một năm.

          - Vào sinh nhật của chính ḿnh, của vợ hoặc chồng, nếu phạm dâm sẽ đều giảm thọ.

          - Vào ngày Bính Đinh, ngày trời đất mở kho, hễ phạm dâm sẽ đều nhiễm bệnh.

          - Nhằm ngày hủy bại, tức là ngày Mười Tám tháng đủ, hoặc ngày Mười Bảy tháng thiếu, hễ phạm dâm sẽ nhiễm bệnh.

          - Nhằm ngày Thập Ác đại bại, tức là vào năm Giáp hay Kỷ, nhằm ngày Mậu Tuất trong tháng Ba, ngày Quư Hợi trong tháng Bảy, ngày Bính Thân trong tháng Mười, ngày Đinh Hợi tháng Mười Một. Năm Ất hoặc Canh th́ là ngày Nhâm Thân trong tháng Tư, ngày Ất Tỵ trong tháng Chín. Năm Bính hoặc Tân th́ là ngày Tân Tỵ tháng Ba, ngày Canh Th́n của tháng Chín, ngày Giáp Th́n của tháng Mười. Năm Đinh hoặc Nhâm không có ngày kỵ. Năm Mậu hay Quư th́ là ngày Kỷ Sửu tháng Sáu. Những ngày ấy đều rất xấu, hăy nên kiêng dâm!

          - Ngày Âm Thác, tức ngày Canh Tuất tháng Giêng, ngày Tân Dậu tháng Hai, ngày Canh Thân tháng Ba, ngày Đinh Mùi tháng Tư, ngày Bính Ngọ trong tháng Năm, ngày Đinh Tỵ tháng Sáu, ngày Giáp Th́n tháng Bảy, ngày Ất Măo tháng Tám, ngày Giáp Dần tháng Chín, ngày Quư Sửu tháng Mười, ngày Nhâm Tư tháng Mười Một, ngày Quư Hợi tháng Chạp, những ngày ấy khí Âm không đủ, đều nên kiêng dâm.

          - Ngày Dương Thác, tức là ngày Thân và Dần trong tháng Giêng, ngày Ất Măo trong tháng Hai, ngày Giáp Th́n trong tháng Ba, ngày Đinh Tỵ trong tháng Tư, ngày Bính Ngọ trong tháng Năm, ngày Đinh Mùi trong tháng Sáu, ngày Canh Thân trong tháng Bảy, ngày Tân Dậu trong tháng Tám, ngày Canh Tuất trong tháng Chín, ngày Quư Hợi trong tháng Mười, ngày Nhâm Tư trong tháng Mười Một, ngày Quư Sửu trong tháng Chạp. Những ngày ấy, khí Dương không đủ, đều nên kiêng dâm.

 

          Nhận định: Những giới kỳ đă nêu trên đây, mỗi năm đều dựa theo Thời Hiến Thư để dựa theo từng tháng mà chép rơ ra, kẹp vào sách này ḥng tuân theo cấm giới.

 

          * Vào lúc thiên kỵ nên kiêng dâm:

          - Khi nắng gắt, hoặc lúc giá buốt. Hễ phạm phải sẽ mắc bệnh ngặt, chẳng chữa được.

          - Khi gió băo, giông tố, trời đất tối tăm, lúc nhật thực, nguyệt thực, lúc cầu vồng hiện ra, lúc mặt đất rúng động, phạm dâm sẽ sanh ra quái vật, mất mạng.

          - Vào lúc ban ngày, hoặc dưới trăng sao, trước ánh đèn mà phạm dâm sẽ đều bị giảm thọ.

         

          * Chỗ địa kỵ hăy nên kiêng dâm:

          - Trong phạm vị của miếu, đền, chùa, quán, điện thờ. Phạm dâm [ở nơi ấy] sẽ bị giảm lộc và thọ rất lớn.

          - Bên cạnh giếng, bếp, nhà vệ sinh, vườn hoang, mồ mả, xác chết, quan tài. Phạm dâm nơi đó sẽ có ác thần nhập thai, sanh ra quái vật, mất mạng!

 

          * Đối với chuyện nhân kỵ, nên kiêng hành dâm:

          - Khi uất hận, giận dữ khiến gan bị tổn thương. Phạm dâm ắt bị bệnh.

          - Khi đi xa, ân ái rồi đi xa trăm dặm sẽ bị bệnh. Khi vượt trăm dặm rồi ân ái sẽ chết.

          - Khi uống say, ăn no mà ân ái, ngũ tạng sẽ bị đảo lộn.

          - Khi đói bụng mà ân ái sẽ tổn thương nguyên thần.

          - Sau khi bệnh, phạm dâm th́ biến chứng sẽ trở lại.

          - Khi có thai mà hành dâm sẽ tổn thương thai nhi. V́ thế, sau khi biết có thai, hăy nên ngủ riêng, tuyệt dục. Một là nghiêm ngặt tuân thủ giáo huấn về thai sản, không lo bị đọa thai, cũng như trẻ nhỏ bị nhiễm các bệnh độc từ trong thai, sanh ra các chứng bệnh đậu nguy hiểm, kinh phong, cam tẩu mă v.v… Hai là đứa con sanh ra, con trai ắt đoan nghiêm, chững chạc, gái ắt trinh lương, nhỏ nhẹ, hiền dịu, tự nhiên chẳng phạm lỗi dâm dật.

          - Trong ṿng mười ngày sau khi sanh mà ân ái, ắt vợ phải chết. Trong ṿng một trăm ngày mà ăn nằm, ắt vợ mắc bệnh.

          - Khi có kinh nguyệt, hành dâm sẽ trở thành chứng bần huyết, nam nữ đều bị bệnh.

          - Chiếu tre: Tánh của trúc là lạnh mát. Hành dâm trên chiếu tre dễ bị cảm nhiễm khí lạnh.

          - Mền mỏng: Hành dâm sẽ bị hơi lạnh thấu xương.

          - Nên tránh để cửa sổ có gió lọt qua khe, thức khuya nên kiêng hành dâm. - Vừa giao hợp xong, con thơ khóc nỉ non bên cạnh, chớ cho nó bú.

          - Giao hợp xong, chớ quạt ngay, và uống nước trà lạnh, v́ nếu bị lạnh, có thể bị chết ngay.

          - Một đêm chớ giao hợp hai lần.

          - Đừng uống những thứ thuốc kích dục.

          - Đừng kềm hăm không xuất tinh.

          - Khi ngă bệnh, nổi ghẻ chốc, lở loét, lên đậu, trừ phi đă b́nh phục hoàn toàn, vàn muôn phần đừng hành dâm. Nếu trái phạm, quá nửa sẽ bị chết!

          - Khi bị bệnh mắt chưa khỏi, hoặc vừa mới lành, phạm dâm ắt sẽ bị mù.

          - Khi bị bệnh hư lao, tuy đă dưỡng bệnh lành mạnh, vẫn nên đoạn dục một năm. Nếu nghĩ là đă lành bệnh bèn phạm dâm, quá nửa ắt phải chết.

          - Thương tổn gân cốt: Sau khi đă lành, vẫn phải kiêng dâm một trăm bảy mươi hoặc một trăm tám mươi ngày. Nếu chưa quá trăm ngày, phạm phải pḥng sự, ắt sẽ chết. Dẫu sống sót, ắt cũng đến nỗi tàn phế.

          - Quá vất vả, quá lo lắng, quá nóng, quá sợ hăi, quá ưu sầu, đều chớ nên phạm dâm. Hễ phạm dâm, ắt sẽ thành bệnh dây dưa. Nặng th́ sẽ chết ngay.

          Xét những kỳ hạn kiêng hành dâm theo từng tháng cũng như những ngày kiêng kỵ về khí trời hoặc con người đă nêu trên đây ra, mỗi tháng c̣n có sáu bảy ngày chẳng có mảy may nào vi phạm. Nếu nói theo người biết giữ ǵn thân thể, mỗi tháng chỉ nên ân ái tối đa ba bốn lần, sẽ có thể chẳng bị bệnh tật, tinh thần mạnh mẽ, vững vàng. Hơn nữa, kẻ ít dục sẽ có nhiều con trai. Về sau, thân thể của người ấy cũng mạnh mẽ. Những kẻ trẻ tuổi vừa mới lấy vợ, thường buông lung dục vọng hại thân, khiến cho niềm ḥa hợp trăm năm trong nhất thời bị diệt sạch sành sanh, rất đáng đau buồn! Sao bằng kính cẩn vâng giữ giới kỳ (những kỳ hạn nên kiêng hành dâm), giữ thân lập mạng, ngơ hầu mai sau được hưởng niềm vui tề mi giai lăo, may mắn lắm cháu đông con, sung sướng chi bằng?

 

Bảo thân quảng tự yếu nghĩa

(nghĩa lư chánh yếu để giữ ǵn thân thể, đông con cháu)

 

          Chử Thượng Thư luận về chuyện đông con lắm cháu như sau:

          - Người xưa nam tử ba mươi tuổi lấy vợ, nữ nhân hai mươi tuổi lấy chồng, v́ muốn cho Âm Dương đă hoàn thiện, đầy đủ. V́ thế, hễ ăn nằm bèn có thai, có thai bèn sanh con, con sanh ra sống lâu. Đời sau chẳng thể tuân theo lệ ấy, nam chưa đầy mười sáu tuổi, nữ chưa tṛn mười bốn, đă sớm lơi đời! Do ngũ tạng có chỗ chưa vẹn đầy, mai sau ắt sẽ mắc bệnh quái lạ! V́ lẽ này, có kẻ sanh nhiều lần mà con không nuôi được, nhân dân phần nhiều chết yểu! Nói chung là v́ chẳng biết đạo làm cha mẹ của kẻ khác. Đạo này có mối quan hệ chẳng nhỏ, thế nhưng kẻ làm cha chẳng tiện dạy con, người làm thầy chẳng tiện truyền cho tṛ. Về sau, mới nhận biết, hối hận th́ đă muộn mất rồi.

          Tôi đặc biệt nói thô thiển như vậy, muốn cho những kẻ trẻ tuổi đều biết. Phàm là con gái, từ mười bốn tuổi trở đi, mỗi tháng đều có kinh nguyệt một lần, [kéo dài] ba ngày mới hết. Nói chung, cứ ba mươi ngày có kinh một lần là b́nh thường. Nếu hai mươi mấy ngày đă có kinh, hoặc ba mươi mấy ngày mới có, tức là kinh nguyệt chẳng điều ḥa, phần nhiều sẽ khó có con! V́ thế, cần phải uống thuốc trước để điều ḥa kinh nguyệt. Kinh nguyệt đă đều đặn rồi vợ chồng mới ḥa hợp. Cần phải đợi sau khi ba ngày kinh nguyệt đă sạch th́ mới có thể ân ái. Viên Liễu Phàm nói: “Phàm là phụ nữ khi kinh nguyệt sắp chấm dứt [mỗi tháng], sẽ có một ngày rạo rực, tức là ư xuân dấy động, nhưng thẹn thùng không chịu nói. Người làm chồng thường ngầm nói với vợ, để đến khi ấy vợ sẽ tự cho biết, có thể vừa ân ái bèn đậu thai”.

          Trương Cảnh Nhạc[67] nói: “Nam nữ giao cấu, kết thành thai, tinh và huyết vẫn là vật hữu h́nh thuộc về hậu thiên, nhưng có một điểm khí tiên thiên vô h́nh xen vào th́ sau đấy sẽ kết thành thai. Khí tiên thiên của nam tử mạnh hơn, phần nhiều sẽ sanh con trai. Khí tiên thiên của nữ nhân mạnh hơn, phần nhiều sẽ sanh con gái. Ngay trong lúc hai loại khí ấy cùng tụ hội, tinh huyết được bẩm thụ loại khí nào, sẽ chia thành trai hay gái. Nhưng nữ tử chẳng phải là lúc dục t́nh đạt đến cực hạn, sẽ chẳng tiếp nhận [hai loại khí ấy]. Hễ đạt đến [mức cực hạn của dục t́nh], tử cung sẽ mở ra, tiếp nhận [tinh và khí] để thụ thai. Chỉ sợ tinh của người đàn ông yếu ớt chẳng thể đậu thai được, cho nên dẫu làm chuyện ân ái mà vô dụng! V́ thế, tốt nhất là hăy giữ cho tinh sung măn vài tháng rồi mới ăn nằm”. Cổ nhân nói: “Ít ham muốn sẽ sanh được nhiều con” chính là ư này.

          Bậc trung là đợi sau khi người nữ đă sạch kinh nguyệt mới ăn nằm, hoặc là trong đêm trăng sáng, không mưa gió cũng được. Thường ngày chẳng gần nữ thân, ngủ riêng khác pḥng, hoặc nằm khác giường, đắp mền riêng. Không chỉ là dễ sanh con, mà c̣n có lợi cho thân thể của chính ḿnh.

          Nếu là bậc hạ th́ bất cần thời tiết, ngày giờ, hoặc dăm ba đêm một lần, kẻ ấy ắt sẽ thành bệnh nội thương. Lại c̣n kẻ thấp kém hơn nữa, đêm nào cũng làm một lần, hoặc một đêm làm hai lần. Những gă vong mạng như thế, nhất định là tinh loăng như nước, chẳng bao lâu sẽ mắc bạo bệnh, chết ngắc.

          Phàm là những hôm trước và sau ngày Mồng Một và Rằm, chớ nên hành dâm. Canh năm, nửa đêm, khí Dương trong thân mới sanh, hành dâm một lần sẽ giống như làm trăm lần, chớ nên làm! Thân bị bệnh nhẹ, chớ nên ăn nằm ([nếu cứ làm bừa], bệnh nhẹ biến thành nặng, bệnh nặng ắt sẽ chết). Sau khi uống say, khi ngồi thuyền, đi đường, trong ṿng đôi ba ngày, chớ nên [hành dâm]. Gió to, sấm lớn, quá nóng, quá lạnh, lúc nhật thực, nguyệt thực, trước chỗ thờ thần, phía sau quan tài, trong khi trai giới để cúng bái, chỗ có mặt trời, mặt trăng, đèn đuốc chiếu sáng, đều chớ có nên [hành dâm]. Nhằm ngày Canh Thân, ngày Giáp Tư, nhằm sinh nhật của chính ḿnh, ngày Hai Mươi Tám mỗi tháng (đó là ngày các vị nhân thần nhóm họp tại cơi Âm) đều chớ có nên!

          Nếu nam nữ giao cấu, và sau khi mộng tinh, trong dăm ba ngày, đừng xuống chỗ nước lạnh, chớ nên ăn hết thảy những thứ cơm canh nguội lạnh, chớ nên uống các loại thuốc có tánh lạnh. Nếu có bệnh bắt buộc phải uống thuốc, hăy nên nói rơ với thầy thuốc, giống như phụ nữ có thai, không thể hoàn toàn trông cậy vào sự chẩn mạch được, ngơ hầu khỏi bị hỏng chuyện. Ngày nóng, chớ nên tham chất lạnh; trời lạnh, chớ nên xông mưa đột gió. Nếu phạm phải, ắt sẽ bị chứng quyết âm, tức là nam bị teo dương cụ, nữ bị teo vú, tứ chi lạnh ngắt, đau bụng mà chết. Dẫu có đổ sâm, cũng không cứu nổi! Khi nữ nhân có kinh, cơ thể hư nhược, những sự cấm kỵ cũng giống như thế.

          Nếu như bị sảy thai, quá nửa là do vợ chồng không cẩn thận. Có thai năm ba tháng mà bị sảy, người ta dễ biết. Chứ trong ṿng một tháng hoặc nửa tháng bị sảy thai, nhiều người không biết. Ấy là v́ [đậu thai] một tháng, thuộc về gan, gan chủ tŕ sự tiết dịch. Vợ chồng chẳng cẩn thận, thường có trường hợp nửa tháng đầu thụ thai, nửa tháng sau sảy thai mà không biết. Thậm chí có người có thai rồi sảy thai nhiều lần, can mạch nhiều lần bị thương tổn, cho đến có kẻ suốt đời chẳng thể mang thai! Phụ nữ sau khi có thai, hăy kiêng dè cẩn thận, đừng phạm, trăm lần chẳng sai một. Huống chi con ở trong bụng, cậy vào kinh huyết của mẹ điều dưỡng. Cứ một lần giao cấu, thai nguyên sẽ bị tổn thương một lần. May mắn sanh được con, ắt nó sẽ lắm bệnh, ắt bị bệnh đậu nguy hiểm, rất khó nuôi khôn lớn.

          Người yêu thương con cái trong cơi đời, hăy đề pḥng, ǵn giữ nhiều cách, cho tới lúc nó mười sáu, mười bảy tuổi, về căn bản là chẳng bị tổn thương, suốt đời ít bệnh. Phải biết từ lúc trong bụng mẹ, đă sớm bị thảm thương, khi sanh ra, sẽ chẳng thành người; đấy là lỗi của ai? Há chẳng đau đớn ư? Có kẻ c̣n nghiền nát dược hoàn bỏ vào tử cung để gieo giống, há chẳng phải là trong tinh huyết càng chứa thêm những chất cặn bă ư? Cổ nhân nói: “Gieo giống để sanh con, sẽ chết v́ đứt gân, thấu xương. Hơn nữa, gieo giống chưa chắc đă sanh được, sanh được chưa chắc đă nuôi được, uổng công tạo oan nghiệt!” Những điều ấy đều [là những lẽ trọng yếu] trong đạo làm cha mẹ. Xưa kia, tôi thích nói [những điều này] cùng người khác, nay đă già rồi, không thể nói trọn khắp được nữa. Viết thành lời này để thay cho việc nói trực tiếp. Người đời ai nấy đều biết dùng ḷng yêu thương chính ḿnh để yêu thương con cái vậy.

         

          * Tôn chân nhân nói:

          - Thân người chẳng phải do vàng sắt đúc thành, mà là cái thân do khí huyết kết thành. Người đối với sắc dục không thể tự tiết chế, thoạt đầu nói là “chẳng trở ngại”, đôi khi buông thả th́ [thân thể] đă tổn thương theo thời gian, tinh tủy thiếu hụt, khí huyết suy bại, cái thân phải chết. Bởi lẽ, khí huyết của con người vận chuyển theo sáu kinh (Thái Dương, Dương Minh, Thiếu Dương, Thái Âm, Thiếu Âm, Quyết Âm. Đó gọi là “lục kinh”), mỗi ngày chuyển theo một kinh. Sáu ngày bèn trọn khắp sáu kinh. V́ thế, cảm mạo bên ngoài là nhẹ nhất, ắt là sau bảy ngày, đổ mồ hôi rồi sẽ hết bệnh. Đấy là v́ khí huyết đă chuyển hết một ṿng.

          Khi con người dục sự đang nồng, chẳng tránh khỏi tim đập mạnh, toát mồ hôi, thân nóng bừng, thần trí mơ hồ. Ấy là v́ các đốt xương mở ra, gân mạch, lỏng lẻo. Tinh tủy đă tiết ra, khí huyết nơi một kinh bị thương tổn. Một kinh đă tổn thương, ắt phải đợi bảy ngày sau, khí huyết mới lại chuyển vận đến kinh ấy th́ mới có thể hồi phục như cũ. Kinh Dịch nói: “Thất nhật lai phục”, có nghĩa là phải nghỉ ngơi, dưỡng sức bảy ngày [sau khi đă hành dâm]. Người đời chưa đến bảy ngày đă lại xuất tinh, khí huyết nơi kinh lạc chẳng thể phục hồi như cũ. Đă bị thương tổn, lại bị thương tổn thêm, đến nỗi ngoài là cảm nhiễm, trong th́ thiếu hụt, trăm thứ bệnh đều cùng dấy lên. Con người luôn đổ lỗi cho thời tiết, khí hậu, cho rằng bị bệnh là lẽ đương nhiên, chẳng biết nguyên do không phải là một sớm một chiều mà ra! Nguồn gốc bệnh tật là do từ từ tạo thành v́ chẳng thể cẩn thận giữ ǵn nghĩa lư “bảy ngày giáp ṿng trở lại”.

          Nay lập hạn chế, hăy nghĩ tới căn bản điều độ dục vọng, ǵn giữ thân thể. Thuở hai mươi tuổi, lấy bảy ngày một lần làm chuẩn. Khi ba mươi tuổi, lấy mười bốn ngày một lần làm chuẩn. Lúc bốn mươi tuổi, hăy nên hai mươi tám ngày một lần. Khi năm mươi tuổi, hăy nên bốn mươi lăm ngày một lần. Tới lúc sáu mươi tuổi, thiên quư (tinh thủy) đă tuyệt, chẳng thể phát sanh nữa, hăy gấp nên đoạn sắc dục, dứt bặt chuyện pḥng the, kiên cố tinh tủy. Lấy sự thanh khiết, bế tàng làm gốc, muôn vàn chớ nên cho nó tiết ra. Số ngày hạn chế như đă nói trên đây là nói theo hai mùa Xuân và Thu, chứ trong hai mùa Đông và Hạ, [hành dâm vào mùa Hè] sẽ khiến cho hỏa bốc lên hết sức nóng, tinh tiết ra chẳng c̣n sót ǵ. Hai là [hành dâm vào mùa Đông] khiến cho Thủy bị cực hàn. Hăy nên bế tinh, tàng khí nghiêm ngặt.

          Dẫu trong độ tuổi thiếu niên, cũng nên lấy chuyện đoạn dục làm chủ yếu. Nếu không, lúc hai mươi tuổi, có thể mười bốn ngày một lần. Khi ba mươi tuổi, có thể hai mươi tám ngày một lần. Lúc bốn mươi tuổi, có thể bốn mươi lăm ngày một lần. Tới khi năm mươi tuổi, khí huyết suy giảm hết sức lớn, vào mùa Hạ có thể là sáu mươi ngày một lần. Mùa Đông, hăy nên cẩn thận ǵn giữ [chẳng dâm], chẳng để xuất tinh. Bởi lẽ, khí của trời đất và con người được phong bế hết sức kín vào mùa Đông, chuyên để làm cội gốc phát khởi cho mùa Xuân, càng quan trọng hơn mùa Hạ gấp mười lần. Người tuân theo cách thức này, có thể chẳng có bệnh, tăng thọ. Kẻ trái nghịch điều này, ắt sẽ lắm bệnh, giảm thọ.

 

          * Vương Liên Hàng nói:

          - Xưa kia, Liên Tŕ đại sư bảo Vương Đại Khế; “Công khai bỏ thuốc độc vào thức ăn dở tệ chính nỗi thê thảm của sự giết hại. Ngấm ngầm bỏ thuốc độc vào thức ăn ngon lành chính là nỗi thảm của ḷng dục”. Ôi chao! Từ xưa tới nay, bậc tài năng, người đầy chí hướng có chí nguyện đẹp đẽ, phần nhiều chẳng thọ là v́ đa dục mà nên nỗi! Trước đó, những người ấy cũng biết tự yêu thương chính ḿnh; sau khi xảy ra chuyện, họ cũng biết hối tiếc. Nhưng đến khi dục tâm vừa hừng, chí khí mạnh mẽ mất sạch! Cứ ngỡ làm một lần cũng chẳng sao; sau này, sẽ chẳng làm nữa. Đến nỗi nhiều lần đều nghĩ như thế, dục vọng buông lung càng thịnh, đến nỗi chẳng thể tự khống chế, chẳng biết làm sao được nữa? V́ thế, tinh cạn kiệt, thân thể yếu đuối, bệnh tật, chết mất. Chuyện biết tự thương ḿnh thuở trước đă thành vô dụng, mà chuyện đă xảy ra rồi, dẫu tiếc nuối cũng chẳng kịp! Hăy nên ngăn dứt ân ái, tận lực suy nghĩ chuyện ấy có ǵ thật sự là vui thú? Xong chuyện, sẽ có ương hại ǵ? Khôn ngăn cười khan, ủ rũ, uể oải. Ngăn dứt dục vọng một chốc, ḥng mở rộng cái chí một đời. Bậc tài năng chí sĩ sẽ vui vẻ thuận theo. C̣n những kẻ cam ḷng làm phường hạ lưu, sẽ tự rút ngắn mạng sống, tôi chẳng biết làm như thế nào? Kính cẩn noi theo lời dạy của Liên Tŕ đại sư, rơ ràng là nhằm dạy những kẻ đă giữ Tam Quy, Ngũ Giới. Ngài răn nhắc tiết dục, tức là chẳng v́ những kẻ tà dâm, [ư nghĩa ấy] cũng rơ lắm thay! Nói chung, phóng túng ḷng dục sẽ gây thành họa hoạn. Đối với vợ của chính ḿnh mà c̣n như thế, vậy th́ những phường phóng đăng, săn đuổi sắc đẹp, ắt càng tự chuốc lấy nỗi diệt vong, cam tâm luân lạc trong loài súc sanh, chẳng đáng buồn ư?

 

Tích tự do kết hôn tà thuyết văn

(bài văn đả phá tà thuyết tự do kết hôn)

 

          Con người bẩm thọ khí Âm Dương của trời đất, bẩm thọ chất liệu tinh huyết của cha mẹ mà sanh. Từ lúc mới sanh ra cho đến ba, bốn tuổi, nhất cử nhất động đều cần phải do cha mẹ dưỡng dục. Sau đấy, tuy có thể tự hành động, nhưng đối với các sự lư, đều cần phải nhờ cha mẹ sắp đặt, dạy bảo. Nếu không, sẽ chẳng thể sống sót trong cơi đời. Tới khi khôn lớn, được cha mẹ chọn người phối ngẫu, ngơ hầu hưởng niềm hạnh phúc gia đ́nh, những mong trong ngoài giúp đỡ lẫn nhau, có thể phụng dưỡng cha mẹ ḥng tṛn hết phận làm con, nối tiếp ḍng giống, pḥng khi già, chết. Đấy chính là đạo đương nhiên trong trời đất, là lễ nghi do thánh nhân vâng theo lẽ trời chế định, những mong ai nấy vâng giữ lẽ thường, trọn hết đạo làm người và đạo làm con. Nếu chẳng thuận theo lễ pháp của thánh nhân và mạng lệnh của cha mẹ, chỉ v́ t́nh cảm mê luyến giữa đôi bên mà kết thành vợ chồng, ắt chẳng khác ǵ cầm thú! Những kẻ chẳng biết tốt xấu, chuyên bắt chước thói xấu ác của Âu châu, nồng nhiệt đề xướng tự do kết hôn, sao không xướng xuất lúc mới sanh chẳng cần cha mẹ dưỡng dục, dạy bảo, cứ để cho con tự do trưởng thành làm người? Nếu họ vừa sanh ra trong cơi đời, đă có thể tự do trưởng thành, trọn chẳng cần cha mẹ nuôi nấng, dạy dỗ, ắt cứ tự do kết hôn, đúng là sự lư hết sức thích đáng vậy! Nếu chẳng thể như thế, chỉ có khi trưởng thành là có thể tự lực dốc sức lấy t́nh yêu nam nữ làm tiêu chuẩn, tức là kẻ có tội cực nặng, nghịch trời, trái lư, khinh miệt thánh nhân, coi rẻ luân thường vậy! Tâm hạnh ấy giống như cầm thú! Thật ra, chẳng bằng cầm thú, v́ sao? Do cầm thú chẳng biết luân lư, con người biết luân lư. Con người biết luân lư mà phế trừ luân lư, sẽ phải ở dưới loài cầm thú. Cư sĩ Chương Phủ Dương Chung Ngọc ở Vô Tích muốn cứu văn phong tục suy đồi, bèn viết bài văn đả phá thói tự do kết hôn; do vậy, tôi viết lời tựa dẫn nhập, ḥng phát khởi những kẻ chưa phát khởi cái tâm, mong sao những người đề xướng thuyết ấy đều giác ngộ.

Triệu Thiệu Y ở Cổ Tân đề tựa.

 

          Thế tục bừng bừng đề xướng tự do kết hôn, đấy là hành vi của phường phóng đăng, dâm nữ, là phương cách để xói ṃn lễ nghĩa, rối loạn sự khu biệt trong ngoài giữa nam và nữ, chính là cái thói “khoét vách, vượt tường” từng bị Mạnh Tử quở trách. Dân ca nước Trịnh chê trách chuyện hái lan, tặng hoa thược dược. Chưa hề có bậc đoan chánh, cẩn trọng, cũng như hạng nữ nhân hiền thục, trinh tĩnh đề xướng tự do kết hôn. Xin luận định rộng hơn. Khúc Lễ nói: “Nam nữ bất tạp tọa, bất thân thọ, ngoại ngôn bất nhập ư khổn, nội ngôn bất xuất ư khổn. Nam nữ phi hữu hành môi, bất tương tri danh. Phi thọ tệ, bất giao, bất thân” (Nam nữ chẳng ngồi lẫn lộn, chẳng nắm tay. Lời bên ngoài chẳng lọt vào chỗ khuê các. Lời trong buồng thêu chẳng lọt ra ngoài[68]. Nam nữ nếu không qua mai mối, chẳng biết tên nhau. Chưa nhận sính lễ, sẽ chẳng giao du, thân thiết). V́ thế, đối trước nhật, nguyệt để thưa tŕnh, trai giới tâu bày cùng quỷ thần, bày tiệc rượu mời mọc láng giềng, bè bạn [để tổ chức hôn lễ], ḥng nhấn mạnh sự khác biệt giữa nam và nữ. Như thế th́ nam nữ cách biệt tỵ hiềm đă càng rơ ràng! Chuyện phi lễ chớ nên thấy, nghe, nói, nghĩ! Há có chuyện tự do kết hôn?

          Khổng Tử dạy: “Phóng Trịnh thanh, Trịnh thanh dâm” (Bỏ dân ca nước Trịnh v́ dân ca nước Trịnh dâm đăng), v́ Ngài ghét người nước Trịnh chẳng tách biệt nam nữ. Mạnh Tử nói: “Trượng phu sanh nhi nguyện vi chi hữu thất. Nữ tử sanh nhi nguyện vi chi hữu gia. Bất đăi phụ mẫu chi mạng, môi chước chi ngôn, tắc phụ mẫu quốc nhân giai tiện chi” (Nam tử sanh ra mong cho có vợ, con gái sanh ra mong cho có chồng, chẳng đợi lệnh cha mẹ, chẳng thông qua lời mai mối [mà tự tiện chung chạ], ắt cha mẹ, người dân trong nước đều coi thường), [vậy th́] những kẻ kém hèn, [tự do chung chạ], quên bẵng cha mẹ, ắt liêm sỉ càng hiếm hoi hơn! Lại nói: “Nhân sở dĩ dị ư cầm thú giả cơ hy!” (Con người chẳng khác cầm thú cho mấy). Bởi lẽ, cầm thú đều là tự do luyến ái. Do con người là “vạn vật chi linh”, nên thánh nhân lập ra lễ nghĩa, ḥng khác xa cầm thú, sao lại phế bỏ? Chương Hôn Lễ [trong sách Lễ Kư] nói: “Phụ thân tiếu tử, nhi mạng chi thân nghênh. Ấp nhượng thăng đường, tái bái điện nhạn” (Cha v́ con dâng rượu cáo tế quỷ thần, tổ tiên, sai con đi rước dâu. [Đến nhà gái], vái chào, nhường nhau bước lên thềm vào nhà, rồi lại dâng sính lễ). Ấy là v́ [kết hôn] là đích thân vâng theo lời cha mẹ dạy vậy. Nam nữ có phận sự khác biệt, cho nên sau đấy mới có nghĩa vợ t́nh chồng. Chương Giao Đặc Sanh [của sách Lễ Kư] chép: “Phụ nhân tùng nhân giả dă, ấu tùng phụ huynh” (Phụ nữ phải nương tựa người khác, thuở trẻ bèn nương cậy cha, anh). Vậy th́ nam lẫn nữ đều nghe lệnh cha, anh, há có chuyện tự do kết hôn? Phần Nội Tắc [trong Lễ Kư] chép: “Thất niên nam nữ bất đồng tịch, bất cộng thực” (Nam nữ từ bảy tuổi trở lên không ngồi cùng chiếu, không ăn chung). Lại nói: “Lễ thỉ ư cẩn nội ngoại. Nam tử cư ngoại. Nữ tử cư nội. Thâm cung, cố môn, hôn tự thủ chi” (Lễ bắt nguồn từ sự cẩn trọng phân biệt trong ngoài. Nam ở bên ngoài, nữ ở bên trong. Trong cung cấm, cửa nẻo nghiêm ngặt, có các hoạn quan canh giữ). Lại nói: “Nam bất ngôn nội, nữ bất ngôn ngoại. Nam tử nhập nội, bất khiếu bất chỉ. Nữ tử xuất môn, tất ủng tế kỳ diện, đạo lộ nam tử do tả, phụ nhân do hữu” (Nam chẳng nói đến chuyện trong khuê pḥng, nữ chẳng nói đến chuyện bên ngoài. Đàn ông [có chuyện cần phải] vào trong khu vực của phụ nữ, không gây ồn náo, không chỉ trỏ. Nữ nhân ra khỏi cửa, ắt phải che mặt. Trên đường sá, nam đi bên trái, nữ đi bên phải). Sự tách biệt nam nữ bắt nguồn từ gia đ́nh cho đến ngoài đường phố, giữ nghiêm cẩn trong ngoài như thế, há có chuyện tự do kết hôn?

          Hơn nữa, cưới vợ nhằm phụng dưỡng cha mẹ. Bài thơ Thường Lệ trong kinh Thi có câu: “Thê tử hảo hợp, như cổ sắt cầm” (Vợ chồng ḥa hợp như gảy đàn sắt, đàn cầm). Khổng Tử nói: “Phụ mẫu kỳ thuận hỹ hồ!” (Cha mẹ ắt chẳng vui ḷng ư?) Thiên Nội Tắc [trong sách Lễ Kư] nói: “Tử thậm nghi kỳ thê, phụ mẫu bất duyệt xuất, tử bất nghi kỳ thê. Phụ mẫu viết: Thử thiện sự ngă, tử hành phu thê chi lễ yên” (Con rất yêu thích muốn lấy một người nữ, nhưng cha mẹ lộ vẻ không vui th́ con chẳng nên lấy cô vợ ấy. Cha mẹ bảo: ‘Đứa con gái này khéo phụng sự ta”, con sẽ làm lễ kết hôn với cô gái ấy), dẫu đến chết, hôn nhân chẳng suy bại! Bậc tiên triết có dạy: “Tử chi hiếu, bất như suất phụ dĩ vi hiếu. Phụ năng dưỡng thân giả dă” (Con trai hiếu thuận, chẳng bằng d́u dắt vợ cũng hiếu thuận, v́ vợ có thể phụng dưỡng cha mẹ). Cổ nhân đều do cha mẹ chủ hôn; v́ thế, có thể khiến cho cha mẹ vui ḷng, phô trọn ḷng hiếu dưỡng. Kẻ chẳng thuận thảo cha mẹ, chẳng xứng làm con. Hôn nhân là cội gốc to lớn của lễ, kẻ làm con phải có hiếu tâm, hăy nên lấy tâm cha mẹ làm tâm của chính ḿnh. Nếu [cưới hỏi] chẳng do cha mẹ, chẳng cần biết đến xuất thân, phẩm đức [của người phối ngẫu], cứ nói tự do luyến ái, ắt có khác ǵ gái làng chơi đón khách? Tôi chưa thấy gái làng chơi đón khách mà có thể hiếu dưỡng cha mẹ, bố mẹ chồng!

          Tà thuyết tự do trong hiện thời, trước hết là đạp đổ hôn lễ; do vậy, trái nghịch luân thường trong trời đất! Vứt bỏ mạng lệnh của cha mẹ, đă bất hiếu, lại c̣n đèo thêm bất tín, bất nghĩa. Ngàn lời vạn lẽ, đủ mọi lư do, bất quá là tự do luyến ái đó thôi! Thử hỏi loài đội lông, mang vảy, có loài nào chẳng phải là tự do luyến ái? Há chúng biết đến lễ nghĩa, há biết hiếu thảo cha mẹ, kính trọng bậc trưởng thượng ư? Há có nên giống như lũ mang lông, khoác vảy ư? Hơn nữa, vợ chồng do nghĩa mà kết hợp, chủ yếu nhằm tôn trọng cha mẹ, coi trọng sự ước hẹn, mở rộng thành sáu lễ. V́ thế, một khi đă kết vầy loan phụng, sẽ có thể suốt đời chẳng thay đổi, cùng chịu hoạn nạn, cùng hưởng an lạc, hiếu thảo với cha mẹ, thuận ḥa với họ hàng, nuôi nấng con cháu nên người. Nay những kẻ do tự do luyến ái mà trở thành vợ chồng, v́ trái nghịch sự tôn kính cha mẹ, khinh miệt lễ nghĩa, ắt sẽ “tiền hết, t́nh cũng thôi”, nhan sắc tàn phai, t́nh yêu sẽ nhạt nḥa! Do từ ban đầu là tự do kết hợp, rốt cuộc sẽ là tự do ly tán. Danh tiết vùi tận đất, xóm làng xem thường. Bọn họ ngỡ tự do sẽ là hạnh phúc suốt đời, tôi sợ rằng do tự do chẳng chánh đáng, phần lớn sẽ là hy sinh niềm hạnh phúc suốt đời của nam nữ, điếm nhục gia phong, cắt đứt ân trạch nhiều đời! V́ thế nói: “Chẳng có người nam đoan chánh, cẩn trọng, hoặc người nữ hiền thục, trinh tĩnh nào nỡ ḷng xướng suất tự do kết hôn!” Phần Đại Truyện của kinh Lễ có nói: “Nam nữ hữu biệt, bất khả dữ dân biến cách” (Đối với sự khác biệt của nam nữ, chẳng thể để cho dân chúng thay đổi được). Phần Giao Đặc Tánh [của Lễ Kư] chép: “Nam nữ hữu biệt, nhiên hậu phụ tử thân” (Do nam nữ khác biệt mà sau đó mới có t́nh thân cha con). Bởi lẽ, có vợ chồng rồi sau đó mới có cha con, anh em. Nam nữ chẳng khác biệt, ắt giềng mối vợ chồng mất sạch, phế hết luân thường, con người lẫn lộn cùng cầm thú. Tự do kết hôn để lại nỗi độc hại dường ấy, há chẳng thận trọng ư?

          Nếu viện cớ Đông Tây mỗi nước khác biệt, há có biết Âu Mỹ đặc biệt chuộng “xem nhẹ tiền tài, coi trọng đạo nghĩa”? Những điều hay đẹp của mỗi nước có thể chọn lấy cũng nhiều lắm, sao lại riêng học theo thói không nghiêm ngặt phân biệt nam nữ, đến nỗi kẻ chửa hoang, phá thai ngày càng lắm, h́nh luật chẳng thể cấm cản, hết sức trái nghịch chủ nghĩa nhân đạo. Những năm gần đây, do dân cư nước Pháp giảm ít, [chánh quyền] cưỡng bách hôn nhân. V́ nữ sinh sa đọa, Nhật Bản bèn chú trọng phong hóa, kỷ cương. Xét đến nguyên nhân, đều là do dâm dật. Nước ta, coi giáo hóa quan trọng nhất, danh tiết của phụ nữ há có nước nào sánh bằng? Nay hăy nên chọn lấy sở trường của mỗi nước, gạt bỏ sở đoản. Chẳng nên vứt bỏ sở trường của ta để học đ̣i thói dâm dật, phong tục tệ bạc của bọn họ! Mạnh Tử nói: “Tường tự học hiệu, giai dĩ minh luân” (Các loại trường học đều nhằm giảng rơ luân thường). Quản Tử nói: “Lễ nghĩa liêm sỉ, quốc chi tứ duy” (Lễ, nghĩa, liêm, sĩ là bốn giềng mối của đất nước). Trộm mong giới học thuật toàn quốc, hăy thi hành sự giáo hóa của Khổng Mạnh để giáo hóa toàn cầu, ḥng đả phá những thuyết tà vạy, dâm dật, khiến cho muôn nước được hưởng phong hóa tốt lành, cùng hướng đến sự thịnh trị đại đồng. Chuyện này ắt phải bắt nguồn từ ai nấy đều nói rơ luân lư, tận lực tôn sùng lễ nghĩa, liêm sỉ.

 

Bất Khả Lục kỷ nghiệm

(Ghi chép những chuyện linh nghiệm của bộ Bất Khả Lục)

 

          * [Tôi có] người bạn là Quư Bang Thái, là người nổi tiếng ở Ngô Hưng, sống tại trấn Nam Tầm. Tôi vừa mới in xong bộ Bất Khả Lục, nhằm lúc ông Quư trông coi việc giáo dục tại huyện Trấn Hải, bèn viết thư, gởi kèm cho ông ta hai trăm quyển, dặn hăy phân phát cho các học sinh. Sau đấy nhận được thư của ông ta trách tôi hủ bại, viễn vông, c̣n nói đă đem những sách ấy xếp xó. Chưa đầy hai ngày sau, sai người đến nói: “Nguyện in năm trăm quyển”. Tôi vin vào lời ông ta đă nói trước đó để khước từ. Sau đấy, ông ta lại sai người cầm thư tay khẩn khoản [cậy in], mới biết ông ta mộng thấy cha tha thiết dặn ḍ: “Mày không in tặng Bất Khả Lục, con mày làm sao có thể vào trường huyện cho được?” Do vậy, nhờ tôi in một ngàn quyển để truyền bá rộng răi. Theo như ông ta nói, hôm nhận được thư báo tin con được nhập học chính là ngày ông ta phát nguyện in sách, linh nghiệm dường ấy!

 

          * Tại Tân Kiều thuộc thành Hàng Châu, vị tăng Tĩnh Duyên thuộc Tích Thúy Am thích làm lành. Một ngày, trời đổ tuyết lớn, sư đến gơ cửa. Tôi tưởng là sư đến quyên mộ, thưa: “Nhà tôi nghèo hèn, không có sức giúp đỡ!” Sư bảo: “Tôi xin mượn ván in sách Bất Khả Lục để in ra mấy ngàn quyển ḥng thí tặng”. Tôi vui vẻ nhận lời, gạn hỏi: “Do v́ lẽ nào mà thầy đột nhiên dấy lên ư niệm này đội tuyết đến đây?” Sư bảo: “Đêm qua, tôi mộng thấy thổ thần bảo: ‘In tặng Bất Khả Lục có thể tránh khỏi tai nạn lớn’. Sáng nay hỏi thăm thí chủ khắp nơi, mới biết [sách ấy] vốn là bản được tàng trữ tại Đàm Phủ nên đặc biệt đến mượn”. Sau khi sư đă in tặng, năm sau, nơi sư ở bị hỏa hoạn, chung quanh đều cháy rụi, chỉ riêng am của sư không sao, càng tin thần minh khuyến thiện rành rành chẳng sai. (Trần Hải Thự ghi).

 

          * Đầu mùa Hạ năm Canh Ngọ, đêm mộng thấy hai đồng tử đến bảo tôi: “Văn Xương Đế Quân có lời mời ông”. Do vậy, cùng đi. Họ dẫn tới một ṭa nhà thuộc Trung Thúy Đ́nh, thấy biển đề là Đại Động Các. Tôi theo đồng tử tới đại điện, thấy Đế Quân ngồi chính giữa, tôi khấu đầu rồi đứng hầu. Đế Quân bảo: “Thế gian tặng thiện thư rất nhiều, chỉ có Bất Khả Lục là từ lâu chưa được lưu hành. Ông hăy v́ ta lưu thông rộng răi”. Ngài liền sai hai đồng tử khiêng ra một cái rương, trong ấy đều là những trang giấy rách nát. Kiểm xem th́ ra là những bản tàn khuyết của Bất Khả Lục. Trong khi tôi đang suy nghĩ, chưa từng thấy sách này, làm sao thực hiện được? Đế Quân lại khuyên dụ rằng: “Kỳ thi Hương đă gần kề, hăy nên làm cho gấp”. Ngài truyền hai đồng tử đưa tôi ra về, bèn tỉnh giấc. Hôm sau, truy t́m tại các xưởng in, họ đều nói không biết. Mất hơn một tháng, chợt có người đem bản in Bất Khả Lục đến bán. Trang đầu tiên ghi lời tựa đă mất, coi trang cuối, biết đó là bản in của tiên sinh Vạn Cửu Sa, hết sức vui mừng, mua lấy, liền in ra ba ngàn quyển. Sáng mồng Một tháng Bảy, kiền thành đem sách đến viện Thúy Đ́nh. Vừa mới đến cổng, một vị tăng liền mau mắn hỏi: “Có phải là Trần cư sĩ đến tặng Bất Khả Lục hay không?” Tôi thưa vâng, hết sức ngạc nhiên. Tiến vào đại điện dâng hương, khấu tŕnh dưới ṭa của Đế Quân. Vị Tăng mời vào khách đường dùng trà. Hỏi pháp danh th́ ra là Nguyên Bổn. Hỏi v́ sao biết tôi đem sách đến tặng, lại c̣n biết tên sách? Tăng bảo: “Đêm qua nằm mộng thấy Đế Quân dặn tôi chờ ở cửa nhận sách, nên đă dậy từ sớm để chờ”. Tôi càng thêm tôn kính. Có thể biết là thiện thư lưu hành trong cơi đời, trên là có thể cảm thấu trời cao, mà người tận lực dùng thân thực hiện những điều chỉ dạy trong sách, công đức ấy chẳng thể lường được! Kính mong [mọi người] hăy cùng thấu hiểu nỗi khổ tâm cứu đời của Đế Quân ḥng cùng lên bè báu. Ngưỡng mong hăy lưu truyền rộng răi, ngơ hầu khắp cơi đời tận lực kiêng tránh những điều chớ nên, tận lực thực hiện những điều nên làm, ḥng chẳng phụ sự phó thác của thần minh vậy.

          Tháng Sáu năm Canh Ngọ (1810) niên hiệu Gia Khánh nhà Thanh, cổ diêm quan Trần Hải Thự tự ghi

 

          * Năm Bính Tuất, em gái tôi sau khi về nhà chồng, bỗng mắc chứng đàm giản[69], thường khóc lóc, chẳng ăn uống được. Có người nói là do phạm phải Hoa Phấn Sát[70] mà ra, cầu cạnh thầy đồng cầu cúng, hóa giải trăm cách đều chẳng có công hiệu ǵ. Cô ta lại chẳng chịu uống thuốc. Cả mấy người dốc hết sức, rốt cuộc cô ta khó nuốt trôi một giọt thuốc. Cho đến sau nửa năm, thân gầy như que củi, bố mẹ hết sức lo lắng, muôn phần lo nghĩ. Do vậy, tôi đối trước tượng Phong Đô Đại Đế và thần Thành Hoàng, dâng sớ hứa in tặng năm ngàn quyển Bất Khả Lục. Sau khi đă hứa nguyện, rốt cuộc có chuyển biến, cô ta bèn chịu uống thuốc. V́ thế, uống liên tục thuốc tiêu đàm, một tháng sau, b́nh phục như thường. Nghiệp đă tiêu trừ. Sau một năm nữa, cảm thấy thân thể khỏe mạnh như trước. V́ thế, tôi dùng bản in theo lối chữ rời, sắp chữ đúng số lượng đem in để đáp tạ sự gia hộ của thần. Kính cẩn ghi sự linh nghiệm vào đây.

          Tháng Ba năm Mậu Tư (1888) niên hiệu Quang Tự đời Thanh, kẻ học tṛ hối lỗi ở hạ quận Lâu Đông kính ghi.

 

Tích tự cận chứng

(Chứng cứ gần đây về quả báo do tiếc chữ)

 

          Để khắc in sách vở, thời cổ dùng hăn giản[71], về sau biến thành dùng gỗ cây dó [làm giấy] và mực. Lại biến đổi thành khắc ván, khiến cho [việc ấn loát] khá thuận tiện, văn tự được lưu thông càng rộng răi hơn. Phương pháp khắc ván là trước hết dùng giấy để viết lại [văn bản muốn in], dán lên tấm gỗ, sau đó chà sát mặt sau giấy, khiến cho chữ dính vào ván [rồi thợ sẽ khắc chữ theo những chữ ấy]. Giấy bị chà bỏ ấy vẫn c̣n h́nh dạng chữ viết, chớ nên khinh nhờn, làm bẩn.

          Vào mùa Thu năm Ất Sửu (1805) đời Gia Khánh, tại cầu Bảo Hựu thành Hàng Châu, có người thợ khắc họ Kim, trong khi bị bệnh, thấy hai con quỷ bắt đi, dẫn đến bái yết một vị thần trong đại điện. Thấy thần giống như một vị quan sang trọng. Thần bảo: “Ngươi làm ô uế giấy có chữ, theo pháp, phải trách phạt nặng nề”. Họ Kim thưa: “Con do nghề nghiệp, chẳng thể không làm như vậy”. Thần dạy: “Nếu chẳng phải là như vậy th́ trong khi ngươi chà giấy, những mảnh giấy rớt xuống hăy nên thu nhặt, đặt ở chỗ sạch, khi nào có dịp sẽ đốt đi. Chứ ngươi vẫn quăng lung tung nơi bậc thềm, thậm chí quăng vào đống rác, không chỗ nào chẳng có, chẳng phải là ô uế, khinh nhờn th́ là ǵ?” Họ Kim không nói ǵ được nữa, đành chịu phạt. Đến khi tỉnh giấc, mông và đùi đau đớn quá mức. Ôi! Thần răn nhắc thiết tha, lại v́ người làm nghề ấy, mở ra một pháp môn nhằm tiêu trừ đầu mối gây nên tội, người ta c̣n sợ ǵ mà chẳng phụng hành ư? Do vậy, chép lại chuyện này, xếp vào trang cuối của [bộ Bất Khả Lục], nguyện những người làm nghề khắc chữ, thấy chuyện này như vết xe đổ trước để răn dè, kính cẩn tuân theo lời thần dạy th́ may mắn lắm thay.

          Trần Hải Thự ghi.

 

Thọ Khang Bảo Giám chung



[1] Tống Đoan Tông (Triệu Thị) là vị vua thứ tám và là áp chót của nhà Nam Tống. Ông là con của Tống Độ Tông (Triệu Mạnh Khải). Ông được tôn lên làm vua tại Phước Châu khi kinh thành Lâm An lọt vào tay quân Nguyên, vua Tống Cung Tông bị bắt, hoàng thân quốc thích bị cầm tù gần hết. Quân Nguyên lần lượt nuốt dần giang sơn nhà Tống. Năm 1278, quân Nguyên tấn công Tuyền Châu, Chương Châu, thẳng đường tấn công Triều Châu, đánh chiếm Quảng Châu. Tướng nhà Tống là Trương Thế Kiệt phải pḥ vua sang tỵ nạn tại Tú Sơn, rồi lùi về Tỉnh Áo. Khi tới Tỉnh Áo, sóng lớn khiến thuyền bị lật, Tống Đoan Tông rớt xuống nước, bị bệnh nặng. Ngày Tám tháng Năm năm 1278, ông qua đời ở Cương Châu, mới tṛn mười một tuổi. Triều thần tôn Vệ Vương Bính lên ngôi vua, năm sau, thế cùng lực kiệt, trong trận Nhai Sơn, quân Tống đại bại, bị tiêu vong gần hết. Lục Tú Phu bèn cơng Đế Bính nhảy xuống biển tự vẫn. Nhà Tống bị diệt vong!

[2] Lâm Hải là một thị xă thuộc về Thai Châu, tỉnh Chiết Giang.

[3] Theo cách tổ chức của quân Mông Cổ thuở ấy, cứ mười người lính có một người cầm đầu, gọi là thập phu trưởng. Một trăm người có một người cầm đầu gọi là bách phu trưởng, một ngàn người có người cầm đầu gọi là thiên phu trưởng.

[4] Bài thơ này mang ư nghĩa hủy nhục, khinh bạc rất lớn, chê trách Vương Thị đă chịu để cho viên tướng Mông Cổ kèm cặp trên ngựa dẫn đi cả trăm dặm, đến cuối cùng mới viết huyết thư liều thân, sao không tiếp tục sống để hưởng lạc thú giống như Lưu Nguyễn vào chốn thiên thai. Dẫu có liều thân th́ thân đă nhơ uế, đâu có trong sạch như nước ḍng Hán Thủy ở Ba Lăng (Ba Lăng là tên gọi cũ của Nhạc Dương).

[5] Chim cuốc c̣n gọi là Đỗ Quyên hoặc Tử Quy hoặc Thôi Quy, là một loài chim nhỏ, thân đen pha xám, đuôi có vằn trắng, thường hay kêu ra rả vào tháng Sáu, tháng Bảy. Tiếng kêu nghe buồn nẫu ruột. Theo Thục Vương Bản Kỷ, sau khi Vọng Đế bị ép buộc, phải nhường ngôi, đă hóa thành chim Đỗ Quyên, do nhớ nước cứ kêu năo nuột. Người ta tin là chim cuốc sẽ kêu cho đến khi nứt họng trào hết máu mà chết, cho nên mới có thành ngữ “tử quy đề huyết” (chim cuốc kêu khóc cho đến khi cạn máu).

[6] Văn Vơ Nhị Đế chính là Văn Đế (tức Văn Xương Đế Quân) và Vơ Đế (Quan Công).

[7] Tùy theo phát thệ trước tượng Phật, Bồ Tát, thần minh nào mà xưng danh vị ấy.

[8] Nguyên văn “trực chí khải thủ khải túc chi hậu” (măi chi đến sau khi có thể mở tay, mở chân ra coi). Thành ngữ này phát xuất từ chương Thái Bá trong sách Luận Ngữ: “Tăng tử hữu tật, triệu môn đệ viết: Khải dư túc, khải dư thủ” (Tăng Sâm mắc bệnh, gọi các đệ tử bảo: “Mở áo coi chân ta, mở áo coi tay ta”). Theo các bản chú giải, Tăng Tử luôn rất cẩn trọng giữ ǵn thân thể, không dám tổn thương nhằm giữ trọn đạo hiếu. Khi sắp mất, ông bảo học tṛ coi tay và chân ḿnh để chứng tỏ tay chân không bị tổn thương, không tổn hại đến cái thân do cha mẹ đă ban cho. Từ đó, chữ “khải thủ khải túc” được dùng với ư nghĩa “chết tốt lành”.

[9] Nguyệt Sóc (月朔): ngày mồng Một đầu tháng.

[10] “Đẩu giáng” (斗降) là thuật ngữ của Đạo giáo, chỉ Bắc Đẩu Tinh Quân giáng trần, tra xét thiện ác.

[11] Ngũ Hư là năm thứ bệnh trạng nơi thân thể, tức là mạch nhảy yếu ớt, da lạnh, tiêu chảy và tiểu nhiều, ăn uống không tiêu, chân khí chẳng đủ.

[12] Lục Hao (六耗) là ngày có thể bị cảm nhiễm bởi sáu thứ bệnh do các yếu tố âm, dương, sáng, tối, gió, mưa theo Đông Y.

[13] Đây là một ngày trai giới theo Đạo giáo. Theo họ, vào ngày mồng Sáu mỗi tháng, Cửu Thiên Ứng Nguyên Lôi Thanh Phổ Hóa Thiên Tôn sẽ giáng tra xét thiện ác, nên tín chúng phải trai giới trong ngày ấy, gọi tắt là Lôi Trai Nhật (雷齋日).

[14] Ngày Hội ở đây bắt nguồn từ thời Trương Lăng lập ra Ngũ Đấu Mễ Đạo, “hội nhật” là ngày Trương Lăng truyền đạo, trao chứng thư công nhận một người là tín đồ nhập đạo. Do vậy, về sau, Đạo Giáo quy định mỗi năm có ba ngày hội là Thượng Hội, Trung Hội và Hạ Hội. Trong ngày hôm ấy, các đạo quán sẽ cúng tế, đọc kinh, cũng như cử hành lễ truyền đạo, hoặc phong cấp cho các đạo sĩ.

[15] Có nhiều cách giải thích về ngày này. Phổ biến nhất là truyền thuyết cho rằng Dương công ở đây là Dương Kế Nghiệp, người lănh đạo ḍng họ Dương Gia Tướng lừng danh thời Bắc Tống. Trong trận chiến tại băi Kim Sa (thuộc vùng núi Lưỡng Lang), Dương Kế Nghiệp cho rằng tên gọi này có nghĩa là hai con sói, trong khi họ Dương () của ông trùng âm với chữ Dương (, con dê), rất bất lợi, dặn con em phải đề pḥng cẩn thận. Kết quả, trong trận chiến ấy, Dương Gia Tướng bị mai phục thất lợi. Con trai cả, con trai thứ hai, và con trai thứ bảy của Dương Kế Nghiệp đều bỏ mạng, con trai thứ tư lưu lạc sang phiên bang, con trai thứ năm bỏ đi tu. Dân gian lấy ngày Mười Ba tháng Giêng để làm lễ kỷ niệm sự hy sinh của cha con họ Dương, dần dần h́nh thành ngày kiêng kỵ.

[16] Tam Nguyên là Thượng Nguyên, Trung Nguyên và Hạ Nguyên. Đạo giáo tin rằng trong một năm có ba ngày Rằm lớn (tháng Giêng, tháng Bảy, tháng Mười), tương ứng với ngày chủ tŕ của ba vị đại đế chủ quản là Thiên Quan, Địa Quan và Thủy Quan. Những ngày các Ngài giáng xuống trần gian tra xét thiện ác sẽ gọi là Tam Nguyên Giáng.

[17] Tức là lễ Thượng Nguyên, thường gọi là Rằm Tháng Giêng.

[18] Trường Xuân Chân Nhân chính là Khưu Xứ Cơ (1148-1227), đệ tử thứ hai của Vương Trùng Dương (tức Vương Triết, sáng tổ của Toàn Chân giáo) trong nhóm Toàn Chân Thất Tử, và là tổ sư của chi phái Long Môn trong Toàn Chân giáo. Ông rất được các vua nhà Kim kính trọng, cũng như từng được Thành Cát Tư Hăn mời sang Mông Cổ để hỏi đạo. Ông có ghi lại cuộc hành tŕnh ấy bằng tác phẩm mang tên Tây Du Kư (ghi chép về những nơi ông đă đi qua, đặc biệt là những địa danh nổi tiếng của Mông Cổ như hồ Buyur, UlanBator, Arkhangai v.v..). Tên gọi này đă khiến nhiều người hiểu lầm ông là tác giả của bộ tiểu thuyết Tây Du Kư kể chuyện Tề Thiên (bộ tiểu thuyết Tây Du Kư do Ngô Thừa Ân viết vào đời Minh).

[19] Ngày Nguyệt Hối (月晦) là ngày trăng mờ, tức là do vị trí của địa cầu và mặt trăng, trong những ngày ấy, hầu như không thể thấy mặt trăng được. Hiểu thông thường, ngày Ba Mươi mỗi tháng sẽ gọi là Đại Nguyệt Hối v́ hoàn toàn không có trăng.

[20] Đây là một tập tục cổ của người Hoa. Ngày Thiên Địa Thương Khai (天地倉開, kho trời đất mở) c̣n gọi là Điền Thương (chứa đầy kho). Vào ngày hôm ấy, nông dân tụ tập nơi công cộng trong thôn xóm trước khi mặt trời mọc, dùng tro cỏ cây vẽ mấy ṿng tṛn to, chính giữa ṿng lần lượt bỏ các thứ thóc lúa, lương thực, làm ra vẻ như vừa mới gặt hái về, rồi đốt pháo, reo ḥ, với ư nghĩa cầu mùa màng bội thu. Đặc biệt là trong tháng Giêng, ngày này c̣n là ngày chính thức trở lại công tác đồng áng.

[21] Tư Mạng là gọi tắt của Tư Mạng Táo Quân.

[22] Vị này chính là vị Diêm Vương cai quản điện thứ ba, cai quản Hắc Thằng đại địa ngục và mười sáu địa ngục nhỏ như địa ngục Xuyên Hiếp (đâm lủng hông), địa ngục Quát Chỉ (nạo mỡ) v.v…

[23] Trương Đại Đế là một vị thần dân gian được thiền gia Trung Hoa thờ như thần bảo hộ đất đai và nhà chùa. Ông húy là Trương Bột, tự Bá Cơ, quê ở Long Dương, Vũ Lăng, sanh vào đời Tây Hán. Theo truyền thuyết, ông từng vận dụng quân lính cơi âm để đào đường sông tại làng Thuận Lănh, huyện Trường An, thuộc quận Ngô Hưng. Sau đó ẩn cư tại Hoành Sơn. Dân cư nhớ ơn lập miếu thờ sau khi ông mất. Ông được sắc phong tước vương vào đời Tống. Tống Độ Tông đă truy tặng tước hiệu Chánh Hựu Thánh Liệt Chiêu Đức Xương Phước Chân Quân.

[24] Nguyệt Vọng là ngày Rằm.

[25] Đây là một vị trong các thuộc hạ của Đông Nhạc Đại Đế, thường gọi là Ngũ Đạo Tướng Quân, chưởng quản sanh tử. Đỗ Tướng Quân chính là Đỗ B́nh.

[26] Đây là một vị thần trong Đạo giáo, vốn có tên là Huyền Vũ Đại Đế, chưởng quản phương Bắc, hàng yêu, phục ma, được tôn xưng là vị thần bảo hộ đất nước, cũng như là một vị chiến thần bảo hộ vương triều, nên thường được lập điện thờ ở phía Bắc kinh đô. Do phương Bắc thuộc Thủy (trong ngũ hành, Thủy được coi là màu đen), nên ông c̣n được gọi là Hắc Đế. Phương Bắc c̣n được gọi là Huyền Vũ theo kinh Dịch, nên ông c̣n có các danh xưng là Bắc Đế, Chân Vũ (v́ nhà Tống kiêng húy chữ Huyền), Bắc Cực Đăng Ma Thiên Tôn v.v…

[27] Hạo Thiên Thượng Đế là danh xưng khác của Ngọc Hoàng Đại Đế.

[28] Hậu Thổ Nương Nương chính là nữ thần chưởng quản đất đai trong Đạo giáo, c̣n gọi là Địa Mẫu nương nương, Địa Mẫu Nguyên Quân, Hậu Thổ Phu Nhân, Cửu U Tố Nữ v.v…

[29] Tam Mao Chân Quân theo truyền thuyết là ba anh em ở Hàm Dương, tức Mao Doanh, Mao Cố, Mao Trung đắc đạo vào đời Hán, ẩn cư tại Mao Sơn ở Vân Nam. Họ được coi là tổ sư của phái Mao Sơn trong Đạo giáo.

[30] Tử Tôn Nương Nương là vị thần được coi là có thể ban con cháu cho người thờ phụng. Tùy theo từng vùng tại Trung Hoa mà có đến hai mươi vị nữ thần được coi là Tử Tôn Nương Nương như Bảo Đậu Phu Nhân, Kim Hoa Phu Nhân v.v…

[31] Theo truyền thuyết, Thương Hiệt (蒼頡) là người đă chế ra chữ Hán.

[32] Thuần Dương tổ sư chính là Lữ Động Tân (Lữ Nham), thầy dạy đạo của Vương Trùng Dương (sáng tổ Toàn Chân giáo).

[33] Chung Ly tổ sư, tức là Chung Ly Quyền, tức một vị trong Bát Tiên. Lữ Động Tân học đạo từ vị này.

[34] Tử Vi Đại Đế có tên gọi đầy đủ là Trung Thiên Tử Vi Bắc Cực Thái Hoàng Đại Đế, là con trai thứ của Đẩu Mẫu Nguyên Quân, chưởng quản các tinh tú, phước họa của hoàng gia. Vị này được coi là một trong Tứ Ngự Tôn Thần của Đạo giáo (Hạo Thiên Chí Tôn Ngọc Hoàng Thượng Đế, Trung Thiên Tử Vi Bắc Cực, Câu Trần Thượng Cung Thiên Hoàng Đại Đế, Thừa Thiên Hiệu Pháp Hậu Thổ Địa Kỳ. Vị sau cùng chính là Địa Mẫu). Tông Thiên Thai và Thiền Tông Trung Hoa cũng xếp vị này vào trong hai mươi bốn vị hộ pháp của Phật môn.

[35] Đây là một vị nữ thần trong Đạo giáo chuyên trị bệnh về mắt, được coi là hóa thân của Bảo Sanh Chân Nhân Hoằng Đức Bích Hà Nguyên Quân (gọi tắt là Thái Sơn Nương Nương, tức nữ thần núi Đông Nhạc). Nhăn Quang Thánh Mẫu c̣n gọi là Nhăn Mục Nguyên Quân, Nhăn Vương Năi Năi, Nhăn Quang Thánh Mẫu Huệ Chiếu Minh Mục Nguyên Quân v.v…

[36] C̣n gọi là Nam Cực Tiên Ông, Nam Cực Lăo Nhân, Thọ Tinh, hoặc Thọ Lăo Nhân, là một vị thần chủ tŕ sự trường thọ. Vị này chính là ông Thọ trong bộ Tam Đa Phước Lộc Thọ.

[37] Địa Lạp chính là ngày lễ Đoan Ngọ, tức lễ Mồng Năm tháng Năm.

[38] Ngày Cửu Độc: Dựa theo truyền thuyết dân gian, tháng Năm được coi là tháng độc hại. Trong tháng ấy, sẽ có chín ngày độc hại nhất, khởi đầu từ ngày Đoan Ngọ. Để trừ độc, dân chúng uống rượu hùng hoàng, hái cỏ ngải v.v… Đây chính là lúc chuyển mùa từ Xuân sang Hạ, sâu bọ sanh sôi nhiều, rất dễ bị nhiễm trùng. Khí trời oi bức, con người dễ bị bệnh nhất.

[39] Bính Linh Công c̣n gọi là Bính Linh Đế Quân hoặc Bính Linh Nhân Huệ Vương, hoặc Lôi Hỏa Đô Nguyên Soái Thống Nhiếp Tam Sơn Bính Linh Nhân Huệ Đế Quân. Theo truyền thuyết, ông là con thứ ba của Đông Nhạc Đại Đế. Ông là thần sấm, thần núi và thần hộ pháp trong Đạo giáo.

[40] Trương thiên sư chính là Trương Lăng (34-156), người sống vào thời Đông Hán, thuộc huyện Phong (nay là thành phố Từ Châu, tỉnh Giang Tô), sáng tổ của Đạo giáo. Phái Đạo giáo của ông được gọi là Chánh Nhất, hoặc Thiên Sư Đạo. Con cháu ông vẫn tiếp tục giữ ngôi vị thiên sư cho đến hiện thời. Đời thứ sáu mươi bốn là Trương Nguyên Tiên (1931-2008). Ngôi vị thiên sư hiện đang bỏ trống v́ con cháu họ Trương ở Đại Lục và Đài Loan đang tranh giành ráo riết ngôi vị này.

[41] Cư sĩ Duy Ma Cật là hóa thân của Kim Túc Như Lai.

[42] Tỉnh Tuyền Long Vương: Người Hoa và người Ấn tin mỗi chỗ có nước đều có long vương cai quản. Sông, rạch, hồ, suối, ao, đầm, chằm, khe, ng̣i, giếng v.v… đều có long vương cai quản. Ở đây chỉ nói là Tỉnh Tuyền Long Vương (long vương cai quản giếng, suối) để phiếm chỉ các vị long vương.

[43] Lôi Tổ tức là Cửu Thiên Ứng Nguyên Lôi Thanh Phổ Hóa Thiên Tôn. Vị này là con trai thứ chín của Nguyên Thỉ Thiên Tôn, và cũng là Hiên Viên Hoàng Đế sau khi xả thân hóa thành. Ông chủ quản Lôi Bộ trông coi về sấm sét của Thiên Đ́nh, thường xuống nhân gian vào mồng Sáu mỗi tháng để tra xét thiện ác, ngày hôm đó được gọi là Lôi Trai Nhật.

[44] Đạo Đức Lạp là một trong năm ngày trai giới cúng tế của Đạo giáo (thiên lạp, địa lạp, đạo đức lạp, dân tuế lạp và vương hầu lạp), được quy định vào ngày mồng Bảy tháng Bảy. Họ tin vào ngày này Ngũ Đế sẽ hội tụ bảy loại khí ở phương Tây để tra xét thiện ác của nhân gian. Tín chúng nên trai giới, mở trai đàn cầu phước, siêu tiến tổ tiên. Ngũ Đế ở đây chính là Ngũ Nhạc Đại Đế tức năm vị thần chưởng quản năm ngọn núi lớn của Trung Hoa, quản sự sanh tử, thiện ác của toàn thể Trung Hoa, gồm Đông Nhạc Thái Sơn Thiên Tề Nhân Thánh đại đế, Tây Nhạc Hoa Sơn Kim Thiên Nguyện Thánh đại đế, Nam Nhạc Hành Sơn Tư Thiên Chiêu Thánh đại đế, Bắc Nhạc Hằng Sơn Anh Thiên Huyền Thánh đại đế và Trung Nhạc Tung Sơn Trung Thiên Sùng Thánh đại đế.

[45] Khôi Tinh chính là sao Khuê. Ngôi sao này được thần cách hóa thành Đại Khôi Tinh Quân, trông coi về mạng vận, văn tài trong thi cử và văn bút nói chung của Nho sĩ. Trong thiên văn, Khuê Tinh (Khôi Tinh) gồm bốn vị sao trong ṭa sao Bắc Đẩu, tức sao Thiên Xu (Dubhe), Thiên Toàn (Merak), Thiên Cơ (Phecda) và Thiên Quyền (Megrez). Đôi khi người ta lầm lẫn sao Khuê với sao Văn Xương (v́ Văn Xương Đế Quân cũng chủ tŕ khoa cử). Thật ra, sao Văn Xương thuộc chùm sao Tử Vi. Tinh ṭa Tử Vi có rất nhiều nhóm sao, chẳng hạn Bắc Cực, Tứ Phụ, Thiên Ất, Thái Ất, Âm Đức, Nữ Sử v.v… Nói cách khác, Văn Xương chính là cḥm sao Đại Hùng (Ursa Major).

[46] Đàm Chân Nhân chính là Đàm Xứ Đoan, là một trong bảy vị đại đệ tử (Toàn Chân Thất Tử) của Vương Trùng Dương. Ông tên thật là Đàm Ngọc, tự Bá Ngọc, quê ở Ninh Hải, tỉnh Sơn Đông. Khi ông bị bệnh, nghe danh Trùng Dương bèn đến xin chữa trị. Vương Trùng Dương đóng cửa không tiếp, ông kiên tŕ cầu thỉnh ngoài cửa suốt đêm, cửa bỗng dưng mở ra. Vương Trùng Dương cho là ông có duyên với đạo, gọi vào tṛ chuyện, bàn lẽ huyền nhiệm trong Đạo giáo. Tới sáng, bệnh của Đàm Ngọc tự dưng khỏi hẳn. Ông bèn xin theo hầu, Vương Trùng Dương bèn đặt đạo hiệu là Xứ Đoan, đạo tự là Thông Chánh, biệt tự là Trường Chân. Ông đảm nhiệm chức chưởng môn đời thứ ba của Toàn Chân. Môn đệ của ông thành lập chi phái Nam Vô của Toàn Chân giáo. Sau khi ông mất, đồ chúng tôn xưng ông là Huyền Đức Ôn Đức Chân Quân, Nguyên Thế Tổ sắc phong là Trường Chân Vân Thủy Ôn Đức Chân Nhân.

[47] Tây Vương Mẫu có thể coi như là chúa của tất cả các vị tiên. Bà có tên gọi đầy đủ là Bạch Ngọc Quy Đài Cửu Phụng Thái Chân Tây Vương Mẫu, hoặc gọi gọn là Kim Mẫu Nguyên Quân, Diêu Tŕ Kim Mẫu (các phái Đạo giáo về sau, nhất là Minh Sư Đạo, thường gọi bà là Diêu Tŕ Phật Mẫu). Bà được coi là vị nữ thần do khí hỗn độn ban sơ kết thành. Theo Cát Hồng, khi vũ trụ c̣n hỗn độn, Nguyên Thỉ Thiên Tôn (tức Bàn Cổ Chân Nhân) tách rời trời đất, ngự ở trung tâm trời đất gọi là Ngọc Kinh Sơn. Đạo khí kết thành một vị tôn thần tên là Thái Nguyên Thánh Mẫu. Nguyên Thỉ Thiên Tôn lấy Thái Nguyên Thánh Mẫu sanh ra Thiên Hoàng Phù Tang Đại Đế và Tây Vương Mẫu. Nguyên Thỉ Thiên Tôn cho bà ngự tại núi Côn Luân, chưởng quản vạn linh, chưởng quản chư vị tiên nữ. Có những sách như Phong Thần Diễn Nghĩa, Thần Tiên Truyện, Vạn Thế Chân Tiên Thể Đạo Thông Giám lại coi bà là vợ của Hạo Thiên Thượng Đế, sanh ra hai mươi bốn công chúa.

[48] Theo Đạo giáo, có tất cả sáu mươi vị thần lần lượt chưởng quản nhân gian mỗi năm. Sáu mươi vị thần ấy tương ứng với chu kỳ sáu mươi năm của một Hoa Giáp (tức là mười Thiên Can phối hợp với mười hai Địa Chi thành sáu mươi năm). Tùy theo vũ khí hoặc dụng cụ cầm trong tay của mỗi vị thần ấy (thường gọi là Trị Niên Thái Tuế hoặc Tuế Quân) mà người ta có thể dự đoán t́nh h́nh trong năm ấy. Chẳng hạn như năm Mậu Th́n, Thái Tuế là Triệu Đạt đại tướng quân, mang h́nh rồng, hai tay cầm rồng, năm Quư Dậu, Thái Tuế là Khang Chí đại tướng quân, có h́nh gà, tay cầm cờ lệnh v.v…

[49] Vị thần này chủ quản về tiền tài, tài sản, có tên gọi đầy đủ là Tăng Phước Chí Thiện B́nh Thí Chân Quân, hoặc gọi gọn là Tăng Phước Tướng Công. Theo truyền thuyết, ông tên thật là Lư Quỷ Tổ, người huyện Truy Xuyên thời Bắc Ngụy. Từng làm huyện lệnh huyện Khúc Lương dưới thời Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế, nổi tiếng liêm khiết, chánh trực, yêu dân như con, thường đem hết bổng lộc của chính ḿnh thí cho dân nghèo. Do vậy, sau khi mất, ông được dân chúng lập miếu thờ. Nói về chức trách của ông, có hai thuyết: Một, ông là thuộc hạ của Đông Nhạc Đế Quân chuyên phán đoán công và tội của người vừa mất, hai là tính toán công đức của người đă chết để quyết định phước báo đời sau của người đó. Nhưng ông thường được thờ như là một vị Văn Tài Thần trong số các tài thần.

[50] Hứa Chân Quân tên thật là Hứa Tôn (239-374), tự là Kính Chi, là một đạo sĩ nổi danh đời Tấn. Ông quê ở huyện Nam Xương, được tôn xưng là tổ sư của phái Lư Sơn và Tịnh Minh Đạo của Đạo giáo. Thuở trẻ ông thích săn bắn. Có lần đuổi nai, thấy nai mẹ lấy thân ḿnh che cho con khi hai mẹ con rơi xuống núi, bèn cảm ngộ, bỏ săn bắn, theo Ngô Mănh học đạo. Ông từng làm huyện lệnh huyện Thắng Dương (do vậy, Đạo giáo đôi khi gọi ông là Thắng Dương Tổ Sư). Sau khi tám vương gia dấy loạn, ông từ quan, chuyên tâm truyền đạo, hướng dẫn dân chúng sửa sang đê điều, nắn ḍng sông để ngừa lũ lụt, nhất là tại vùng Dự Chương, Hồ Quảng, Phước Kiến v.v… Ông cũng được coi là người có công trấn tà, trừ các loài thủy quái như giao long giúp dân.

[51] Vị này chính là Lôi Tổ đă được đề cập trong phần chú thích trước.

[52] Đây là một vị thần trong Đạo giáo chuyên đảm bảo tài sản của con người đúng với vận mạng đă định. Nếu ai có tài sản vượt quá số lượng đă định sẵn trong mạng, vị thần này sẽ tước đoạt bớt. V́ thế gọi là Lược Loát (掠刷, đoạt lấy, giảm trừ). Vị này c̣n gọi là Lượt Loát Sứ hoặc Lược Loát Đại Phu.

[53] Vị này chính là Trương Phi (người kết nghĩa với Lưu Bị và Quan Vân Trường), ông được phong là Hán Hoàn Hầu.

[54] Nam Đẩu là tinh ṭa sáu ngôi thuộc tinh hệ Nhân Mă (Sagittarius). Nam Đẩu gồm có Thiên Sát (Polis), Thiên Tướng (Kaus Borealis), Thiên Đồng (Nanto), Thiên Cơ (Nunki), Thiên Lương (Hecatebolus), và Thiên Phủ (Ascella). Đạo giáo coi sáu ngôi sao này là hóa thân của Nam Đẩu Tinh Quân, và cho là Bắc Đẩu chủ tử, Nam Đẩu chủ sinh. Bắc Đẩu cũng có h́nh giống cái gáo gồm bảy ngôi sao (Thiên Cơ, Thiên Tuyền, Thiên Quyền, Thiên Xu, Ngọc Xung, Khai Dương và Dao Quang).

[55] C̣n gọi là Ngũ Ôn Sứ Giả, là những vị thần chuyên giáng ôn dịch, bao gồm Xuân Ôn Trương Nguyên Bá, Hạ Ôn Lưu Nguyên Đạt, Thu Ôn Triệu Công Minh, Đông Ôn Chung Sĩ Quư, và Tổng Quản Trung Ôn Sử Văn Nghiệp. Ôn dịch tức là bệnh truyền nhiễm cấp thời, đặc biệt là khi chuyển mùa.

[56] Đẩu Mẫu Nguyên Quân là một vị nữ thần được coi là mẹ của các vị tinh quân thuộc sao Bắc Đẩu. Theo các nhà nghiên cứu, vị này chính là biến thể trong Đạo giáo của Ma Lợi Chi Thiên từ Phật giáo. Về sau, bà c̣n được coi là mẹ của Bắc Cực Tử Vi Đại Đế và Câu Trần Đại Đế, nên thường gọi là Cửu Hoàng Đại Đế Chi Mẫu.

[57] Phong Đô Đại Đế c̣n gọi là Phong Đô Gia, cai quản Thập Điện Diêm Quân và Ngũ Phương Quỷ Đế, tức là người thống trị địa ngục trong Đạo giáo, có chức trách bảo toàn sự thuận lợi cho người sống, duy tŕ trật tự trong cơi âm. Vai tṛ của vị này hẹp hơn Đông Nhạc Đại Đế, đóng vai tṛ phụ tá cho Đông Nhạc Đại Đế chuyên quản trị địa phủ, trong khi Đông Nhạc chưởng quản mọi chuyện trong cơi âm.

[58] Mạnh Bà là vị thần theo Đạo giáo chuyên đảm nhiệm công việc khiến cho người ta quên hết chuyện đời trước khi đi đầu thai. Bà ở bên cầu Nại Hà, chế thuốc, thêm vào nước sông Vong Xuyên, tạo thành một thứ canh có đủ năm vị, gọi là Mạnh Bà Thang (canh của Mạnh Bà, ta quen gọi là “cháo lú”). Khi quỷ hồn được Thập Điện Chuyển Luân Vương cho đi đầu thai, quỷ sứ sẽ dẫn hồn đến cầu Nại Hà để Mạnh Bà cho uống cháo lú rồi mới đi đầu thai.

[59] C̣n gọi là Thái Ất Thiên Tôn, Thanh Huyền Thượng Đế, Thanh Hoa Đại Đế, Tầm Thanh Cứu Khổ Thiên Tôn, hoặc Thập Lực Cứu Khổ Thiên Tôn v.v… Ông ngự trong Diệu Nghiêm Cung thuộc thế giới Trường Lạc ở phương Đông, tiếp độ vong hồn chịu khổ. Do vậy, ông thường được cầu đảo trong các dịp Thanh Minh, Rằm tháng Bảy, Trùng Dương v.v…

[60] Trương Tiên c̣n gọi là Tống Tử Trương Tiên, là một vị nam thần trong Đạo giáo có thể ban cho người cầu đảo con cái giống như Tống Tử Nương Nương, Kim Hoa Phu Nhân v.v… Ông thường được biết đến như một vị thần bảo hộ trẻ nhỏ.

[61] Thái Tố Tam Nguyên Quân là một nữ thần trong Đạo giáo, là mẹ của Tam Tố Nguyên Quân (Tử Tố, Hoàng Tố và Bạch Tố). Đạo giáo nói bà từ hư không kết thành h́nh, sanh trên hoa trong cơi trời Cao Thượng Thượng Thanh Bảo Tố Cửu Huyền Ngọc Hoàng Thiên.

[62] Thiên Do Thượng Đế là một trong Bắc Cực Tứ Thánh của Đạo giáo, tức là bốn vị chân quân ở phương Bắc. Bắc Cực Tứ Thánh bao gồm Thiên Bồng Đại Nguyên Soái Chân Quân, Thiên Do Phó Nguyên Soái Chân Quân, Dực Thánh Bảo Đức Trừ Khánh Chân Quân và Chân Vũ Linh Ứng Hựu Thánh Chân Quân. Bốn vị này là thuộc hạ của Bắc Đế.

[63] Tam Thanh () là ba cơi trời cao nhất trong Đạo giáo, tức Thượng Thanh, Thái Thanh và Ngọc Thanh. Nhưng khi nói đến Tam Thanh, ta thường hiểu là ba vị thánh nhân (Thượng Thanh Linh Bảo Thiên Tôn, Thái Thanh Đạo Đức Thiên Tôn (Lăo Tử) và Ngọc Thanh Nguyên Thỉ Thiên Tôn) của ba cơi trời ấy, đồng thời là đấng sáng tạo vũ trụ. Đứng đầu trong ba vị ấy chính là Ngọc Thanh Nguyên Thỉ Thiên Tôn. Có thể hiểu đơn giản như sau: Vũ trụ là một khí, từ một khí tách thành ba nguyên tố chánh yếu, được thần cách hóa thành Tam Thanh.

[64] Trời bắt đầu vào thu, cây cối rụng lá, tiêu điều, nên gọi là Sát Khí.

[65] Nhị Xă: Hai ngày Xă, tức là ngày Mậu thứ năm sau tiết Lập Xuân, Lập Thu sẽ được gọi là Xuân/Thu Xă Nhật.

[66] Tam Phục là ba thời kỳ được coi là nóng nhất trong năm. Theo Âm lịch, từ sau tiết Hạ Chí cho đến ngày Canh thứ ba sẽ là Sơ Phục; ngày Canh thứ tư gọi là Trung Phục, từ sau Lập Thu cho đến ngày Canh thứ nhất là Hạ Phục.

[67] Trương Cảnh Nhạc (1563-1642) tên thật là Giới Tân, tự là Cảnh Nhạc, biệt hiệu là Hội Khanh, là người thuộc xứ Sơn Âm, huyện Cối Kê (nay là huyện Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang) là một y gia lỗi lạc đời Minh. Ông vốn quê quán ở Miên Trúc, Tứ Xuyên, nhưng do tổ tiên có quân công, đời đời được làm Chỉ Huy Sứ huyện Thiệu Hưng, nên tổ phụ dời sang Thiệu Hưng sinh sống. Từ nhỏ, ông đă học Hoàng Đế Nội Kinh từ cha, bái danh y Kim Mộng Thạch làm thầy. Ông cũng rất ưa thích binh nghiệp và kiếm thuật, từng đầu quân trong chiến dịch đánh Triều Tiên của nhà Minh. Sau khi thất bại trên đường binh nghiệp, ông mới chuyên tâm nghiên cứu y học. Điểm đặc sắc nhất trong luận thuyết y học của ông là dùng kinh Dịch để nghiên cứu và giải thích y học. Tác phẩm y học nổi tiếng nhất là bộ Loại Kinh.

[68] Trịnh Huyền chú giải câu này có nghĩa là nam nữ có trách nhiệm khác biệt, vợ không can thiệp vào con đường sự nghiệp của chồng, chồng phải coi trọng quyết định nuôi dạy con cái, chăm sóc gia đ́nh của vợ.

[69] Đàm giản là một chứng bệnh kinh phong, co giật, do bệnh nhân có nhiều đàm, hay co giật, nên gọi là đàm giản. 

[70] Hoa Phấn Sát (花粉煞) là một thuật ngữ trong Đạo giáo. Các nhà Phong Thủy cho rằng nếu pḥng ở có kèo cột chạm trổ, sơn vẽ quá nhiều, quá rườm rà, người sống ở trong đó sẽ bị xui xẻo, bệnh tật quái lạ.

[71] Hăn giản (汗簡) là những thanh tre tươi, hơ nóng qua lửa cho chảy nhựa, rồi dùng dao khắc chữ lên. Thuở trước khi chưa phát minh ra giấy, cổ nhân dùng phương pháp này để ghi chép sử sách.